«ΜΕΙΝΕ ΟΠΩΣ ΕΙΣΑΙ… ΕΤΣΙ Σ’ ΑΓΑΠΩ…» ΓΡΑΦΕΙ Η ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΤΣΚΟΥ

«ΜΕΙΝΕ ΟΠΩΣ ΕΙΣΑΙ… ΕΤΣΙ Σ’ ΑΓΑΠΩ…» ΓΡΑΦΕΙ Η ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΤΣΚΟΥ   

Αναρωτήθηκες …

Τι άποψη και αντίληψη έχουμε συνήθως για τους άλλους που βρίσκονται δίπλα μας και πόσο αυτή τους επηρεάζει (??)

Πόσο προσεκτικοί είμαστε στη «δημιουργία εντυπώσεων» για τους άλλους ανθρώπους (??)

Μήπως τελικά οι άνθρωποι του περιβάλλοντός μας, λόγω της δικής μας επιρροής, καταλήγουν να συμπεριφέρονται σύμφωνα με τις δικές μας αντιλήψεις (??)

Εάν ναι, έχει αναλογιστεί ο καθένας από εμάς το «βάρος» αυτής της ευθύνης, πολλώ δε μάλλον όταν αυτός ο «άλλος» είναι το παιδί μας, ο μαθητής μας, ο φίλος μας ή γενικά ο «αδελφός» μας ή «συνοδοιπόρος» μας στο διάβα της ζωής (??)

Πως ένας μύθος μπορεί…

Ο Πυγμαλίωνας ήταν σύμφωνα με τον μύθο Βασιλιάς της Κύπρου. Ήταν όμως και εξαιρετικός γλύπτης. Κάποτε φιλοτέχνησε ένα εξαιρετικό άγαλμα γυναίκας. Το δημιούργημά του ήταν τόσο όμορφο που στη συνέχεια το ερωτεύτηκε. Η αγάπη του γι αυτό το άψυχο άγαλμα υπήρξε σφοδρή, τόσο που η Θεά Αφροδίτη τον λυπήθηκε και έδωσε ζωή σ’ αυτό. Μόλις ο Πυγμαλίωνας είδε το άγαλμα του να ζωντανεύει και να γίνεται πραγματική γυναίκα, την παντρεύτηκε και από τον γάμο τους γεννήθηκε ο Πάφος.

Εκτοτε, ο μύθος του Πυγμαλίωνα αξιοποιήθηκε πολλαχώς από πολλούς συγγραφείς. Ο Μπέρναρντ Σω, εμπνευσμένος από τον αρχαίο μύθο περιγράφει στο έργο του τον δικό του «Πυγμαλίωνα». Συγκεκριμένα, περιγράφει τα παθήματα ενός καθηγητή με μία απλή και ταπεινή λουλουδού στους δρόμους του Λονδίνου, η οποία καταφέρνει τελικά με κατάλληλη διαπαιδαγώγηση και μεταμορφώνεται σε μία εκλεπτυσμένη φιγούρα. Το αμόρφωτο κορίτσι μετατρέπεται σε κυρία της αριστοκρατίας και ο καθηγητής, γοητευμένος από το «δημιούργημά» του, θέλει να την παντρευτεί.

Μεγαλύτερη ωστόσο, υπήρξε η αξιοποίηση του μύθου στην παιδαγωγική θεωρία μέσα από το φαινόμενο «Πυγμαλίωνα» ή αλλιώς η θεωρία της « αυτοεκπληρούμενης προφητείας». Σύμφωνα με αυτήν, ο άνθρωπος καταλήγει τελικά να συμπεριφέρεται σύμφωνα με την αντίληψη του ανθρώπου με τον οποίον βρίσκεται στο ίδιο περιβάλλον, ως αποτέλεσμα της μεταξύ τους αλληλεπίδρασης και της συγκεκριμένης άποψης που έχει διαμορφώσει ο δεύτερος για τον πρώτο.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το φαινόμενο δύο καθηγητές έκαναν το ακόλουθο πείραμα. Επισκέφθηκαν ένα τυχαίο σχολείο σε μία φτωχή γειτονιά του Σικάγο και εφάρμοσαν ένα τεστ νοημοσύνης σε ένα ποσοστό παιδιών που φοιτούσαν σ αυτό και επιλέχθηκαν τυχαία από κάθε τάξη. Υποτίθεται ότι το τεστ αυτό θα έδειχνε πόσα από τα παιδιά αυτά ήταν ευφυή και εξαιρετικά προικισμένα, πόσα δηλαδή θα γίνονταν ιδιοφυίες μεγαλώνοντας και θα είχαν μία λαμπρή πορεία και εξέλιξη.

Στα πλαίσια της έρευνας και ως αποτέλεσμα υποτίθεται του τεστ, ανέφεραν στους δασκάλους τους ότι τα παιδιά αυτά έχουν ιδιαίτερο χάρισμα νοημοσύνης και ότι τάχα το τεστ προβλέπει ότι θα έχουν μία καταπληκτική πορεία και επίδοση μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς. Με τη διαφορά ότι αυτό δεν ήταν πραγματικό αλλά ήταν κάτι που διαμορφώθηκε απλώς στο μυαλό των δασκάλων.

Όντως, μετά από οκτώ μήνες τα αποτελέσματα υπήρξαν θεαματικά για τα τυχαία επιλεγμένα παιδιά, καθότι μετά από εξέταση διαπιστώθηκε ότι έχουν σημειώσει θεαματική νοητική πρόοδο. Το τεστ επαναλήφθηκε μετά από δύο χρόνια και το αποτελέσματά του επιβεβαίωσε το προβάδισμα των επιλεγμένων παιδιών εν συγκρίσει με τα άλλα παιδιά για τα οποία δεν υπήρχε καμία πρόβλεψη για την εξέλιξή τους.

Πόσο μεγάλο ρόλο στη νοητική εξέλιξη των παιδιών έπαιξε η προσδοκία και η αντίληψη που διαμορφώθηκε στο μυαλό των δασκάλων γι αυτά (??)

Από ποιούς εν τέλει παράγοντες, επηρεάστηκαν και οδηγήθηκαν οι δάσκαλοι να διαμορφώσουν θετική γνώμη για τα παιδιά αυτά περισσότερο από τα άλλα (??)

Να σου διδάσκει την αλήθεια…(!!!)

Το παραπάνω πείραμα δεν αποτελεί απλώς ένα σημαντικό εύρημα στην παιδαγωγική, που καταδεικνύει το σημαντικό ρόλο του εκπαιδευτικού στην ανάπτυξη του χαρακτήρα και της προσωπικότητας του μαθητή, εκτός από την νοητική ανάπτυξη και επίδοσή του φυσικά.

Αποτελεί ένα σημαντικό εύρημα για τον καθένα από εμάς που στο διάβα της ζωής, στις διαπροσωπικές μας σχέσεις επηρεάζουμε με τις αντιλήψεις μας τα πρόσωπα που μας περιβάλλουν. Ειδικά, αν τα πρόσωπα αυτά είναι του στενού περιβάλλοντός μας, οικογένεια, φίλοι, συγγενείς, συνάδελφοι ή συνεργάτες κ.λ.π.

Διαχρονικά το σύνδρομο του «Πυγμαλίωνα» αναφέρεται σ όσους από εμάς θέλουμε να διαπλάσουμε τους άλλους, σύμφωνα με τα δικά μας πρότυπα, παραγνωρίζοντας το απαράβατο βιολογικό χαρακτηριστικό της ιδιαιτερότητα τους. (!!) Επιθυμούμε δηλαδή στην ουσία, να γίνουμε ο «δημιουργός» τους από την αρχή. Η αρνητική προσδοκία μας για τον άλλον κατά κανόνα, οδηγεί σε μείωση της εμπιστοσύνης και στην ανάπτυξης ενός αισθήματος ανεπάρκειας από μέρους του. Εάν θεωρούμε λ.χ το παιδί μας ανώριμο, επιπόλαιο ή αφελές, θα καταλήξει ή να συμπεριφέρεται ως τέτοιο και να υιοθετήσει αυτή τη συμπεριφορά, ή να αντιδράσει με απόσταση στην ετικέτα αυτή.

Εξ αντιδιαστολής, εάν πιστεύουμε ότι έχουμε απέναντί μας έναν σύζυγο, παιδί, αδελφό κ.λ.π ικανό, αξιαγάπητο και συναισθηματικά προικισμένο, παρά τις όποιες ατέλειες του, αυτό έχει πολύ σημαντική αξία στη μεταξύ μας σχέση, τόσο γι αυτόν όσο και για εμάς. Η προσδοκία μας αυτή, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κινητήρια δύναμη για τη συμπεριφορά του. (!!) Θα μπορούσε βέβαια να ειπωθεί, ότι δεν είναι γνωστό πόση αξία μπορεί να κρύβει ένα άτομο ή πόσα ελαττώματα έχει ή εάν ενδεχομένως μπορεί να ανταποκριθεί επιτυχώς στις προσδοκίες μας (??) Όμως, μήπως τελικά οι άνθρωποί μας θα δράσουν όπως εμείς προσδοκούμε να συμπεριφερθούν , σύμφωνα δηλαδή με τις θετικές μας προσδοκίες.(??)

Στην πορεία της ζωής μας και στις διαπροσωπικές μας σχέσεις πολλές φορές συναντούμε άτομα τελείως διαφορετικά από εμάς. Η αντιθετικότητα αυτή, αρχικά μας ευχαριστεί και μας ενθουσιάζει, ωστόσο βαθμιαία και στην προσπάθεια να αποκτηθεί ο έλεγχος της σχέσης, τις περισσότερες φορές γίνεται προσπάθεια να αλλάξουμε τον άλλον με βάση τις δικές μας αντιλήψεις, προσδοκίες ή πρότυπα. Τότε αυτός ή το δέχεται παθητικά σαν το άψυχο άγαλμα του «Πυγμαλίωνα» ή αντιστέκεται μετατρέποντας τη σχέση σε «πεδίο μάχης» λαμπρό.(!!)

Εάν πιστεύουμε από την αρχή ότι μία σχέση δεν πρόκειται να λειτουργήσει δεν θα λειτουργήσει. Διότι αυτό μας εμποδίζει να επενδύσουμε σ αυτήν και να κάνουμε τις απαραίτητες προσπάθειες για να πάει καλά. Έτσι, στο τέλος έρχεται η αποτυχία.(!!)

Πόσο προσεκτικοί είμαστε επομένως, στη δημιουργία εντυπώσεων και αντιλήψεων για τους άλλους ανθρώπους.(??) Πολύ περισσότερο όταν αυτές μπορούν να τους κάνουν να συμπεριφέρονται πολύ πιο διαφορετικά από τον χαρακτήρα τους, την ιδιαιτερότητά τους, το «τάλαντο» ή το βιολογικό τους χαρακτηριστικό.(??) Καλό θα ήταν να είμαστε πολύ προσεκτικοί πριν βάλουμε την οποιαδήποτε «ταμπέλα» στην προσωπικότητα των άλλων και ΑΣ ΠΙΣΤΕΨΟΥΜΕ σ αυτούς.(!!)

Ας δώσουμε προσοχή στις προσδοκίες μας, καθώς αυτές διαθέτουν τόσο μεγάλη ισχύ. Η ισχύς αυτή δεν είναι «μαγική», είναι όμως «αξιοθαύμαστη» , γιατί έχει να κάνει σε μεγάλο βαθμό με τα ψυχικά αποθέματα που κινητοποιούμε με σκοπό να επιτύχουμε τους στόχους μας.

Συνελόντι ειπείν ( = συνοψίζοντας) …

Αναρωτήθηκες πως ένας μύθος μπορεί να σου διδάσκει την αλήθεια (!!!)

Μείνε όπως είσαι …έτσι Σ ΑΓΑΠΩ (!!!).

            Καλή κι ευλογημένη πορεία προς τα Χριστούγεννα

Εν Πτολεμαΐδι  09-12-2018

Κ.Ι._