Τσερνόμπιλ: Ο κρυφός κίνδυνος που παραμένει 40 χρόνια μετά την καταστροφή -Τι ανακάλυψαν επιστήμονες
Τσερνόμπιλ: Ο κρυφός κίνδυνος που παραμένει 40 χρόνια μετά την καταστροφή -Τι ανακάλυψαν επιστήμονες.
Σχεδόν τέσσερις δεκαετίες μετά την πυρηνική καταστροφή του Τσερνόμπιλ, επιστήμονες έφεραν στο φως ένα ανατριχιαστικό εύρημα, που υπενθυμίζει ότι οι συνέπειες του ατυχήματος κάθε άλλο παρά ανήκουν στο παρελθόν.
Ερευνητές που μελετούσαν μικροσκοπικά θραύσματα πυρηνικού καυσίμου -τα οποία εκτινάχθηκαν έξω από τον αντιδραστήρα κατά την έκρηξη του 1986- διαπίστωσαν ότι ορισμένα από αυτά παρέμειναν αξιοσημείωτα αναλλοίωτα, γεγονός που -όπως επισημαίνουν -ενδέχεται να έχει σημαντικές επιπτώσεις στην κατανόηση των μακροπρόθεσμων κινδύνων για την υγεία που ενέχει η μόλυνση από ραδιενέργεια. «Τα ευρήματά μας καταδεικνύουν ότι τα σωματίδια καυσίμου από το Τσερνόμπιλ λειτουργούν ως εξαιρετικά ανθεκτικές δεξαμενές προϊόντων σχάσης και ακτινίδων στο περιβάλλον», έγραψε η ερευνητική ομάδα στο περιοδικό Journal of Hazardous Materials.
Η έρευνα για το Τσερνόμπιλ
Με διάμετρο μόλις 8 έως 50 μικρόμετρα, τα μικροσκοπικά αυτά θραύσματα παραμένουν ραδιενεργά έως σήμερα και συνεχίζουν να μολύνουν το έδαφος εντός και γύρω από τη ζώνη αποκλεισμού του Τσερνόμπιλ, στη βόρεια Ουκρανία.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Leibniz του Ανόβερου και το Κέντρο Helmholtz-Zentrum Dresden-Rossendorf μελέτησαν έξι τέτοια σωματίδια, και προς έκπληξή τους διαπίστωσαν ότι ορισμένα έχουν διατηρήσει τη δομή τους σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι αναμενόταν.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τα σωματίδια διακρίνονται σε τρεις κατηγορίες. Η πρώτη περιλαμβάνει θραύσματα που εξακολουθούν να μοιάζουν χημικά και φυσικά με το αρχικό πυρηνικό καύσιμο, το διοξείδιο του ουρανίου. Στη δεύτερη κατηγορία ανήκουν σωματίδια που περιβάλλονται εν μέρει ή πλήρως από ένα στρώμα ζιρκονίου ή έχουν συγχωνευθεί με αυτό. Η τρίτη κατηγορία σχηματίστηκε όταν ο γραφίτης που χρησιμοποιούνταν ως επιβραδυντής στον αντιδραστήρα πήρε φωτιά και καιγόταν επί δέκα ημέρες. Κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς, το πυρηνικό καύσιμο μετατράπηκε σε διάφορα οξείδια του ουρανίου, τα οποία μπορούν εύκολα να διασπαστούν σε μικροσκοπικά σωματίδια σκόνης και να μεταφερθούν με τον άνεμο. Η εισπνοή τους θεωρείται σοβαρός κίνδυνος για την υγεία.
Για τη μελέτη των θραυσμάτων, οι ερευνητές πραγματοποίησαν εξειδικευμένα πειράματα περίθλασης ακτίνων Χ, εξετάζοντας την εσωτερική δομή του ραδιενεργού υλικού. Η ανάλυση έδειξε ότι ορισμένα σωματίδια διατήρησαν μεγάλο μέρος της αρχικής δομής του πυρηνικού καυσίμου, παρά την έκθεσή τους στις περιβαλλοντικές συνθήκες επί σχεδόν 40 χρόνια.
Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι ορισμένα από τα πιο επικίνδυνα ραδιενεργά κατάλοιπα του Τσερνόμπιλ ενδέχεται να παραμείνουν σχεδόν αναλλοίωτα για δεκαετίες περισσότερο από ό,τι εκτιμούσαν οι επιστήμονες, παρατείνοντας τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της πυρηνικής καταστροφής.
Ωστόσο, ο ερευνητής Τόμπιας Βάισενμπορν υπογράμμισε ότι κάθε σωματίδιο έχει διαφορετική δομή και ότι στο πείραμα εξετάστηκαν μόλις έξι σωματίδια από δύο διαφορετικές τοποθεσίες.Για την εξαγωγή γενικότερων συμπερασμάτων σχετικά με τη σταθερότητα των σωματιδίων από το Τσερνόμπιλ, θα απαιτούνταν η συλλογή δειγμάτων από πολύ περισσότερες τοποθεσίες και η εξέταση πολύ περισσότερων σωματιδίων, πρόσθεσε. Ακόμη και τότε, όπως εξήγησε, δεν θα ήταν δυνατό να εξαχθούν καθολικά συμπεράσματα για τους κινδύνους στην υγεία των κατοίκων της περιοχής, καθώς ορισμένα σωματίδια ενδέχεται να αποδομούνται πιο αργά από άλλα και να απελευθερώνουν ραδιενεργές ουσίες σε μεταγενέστερο χρόνο.
EΠΙΜΕΛΕΙΑ:
ΕΛΕΝΗ ΚΥΡΙΑΚΙΔΟΥ
