Δεν χρειάζεται να απολογείται ο Μητροπολίτης για μια λέξη “Άγγελοι της Αναστάσεως”

Δεν χρειάζεται να απολογείται ο Μητροπολίτης για μια λέξη. Η φράση «Άγγελοι της Αναστάσεως» και η εύκολη μετατροπή μιας ποιμαντικής αναφοράς σε πολιτική δήλωση

Υπάρχουν φορές που η δημόσια συζήτηση αποδεικνύεται πολύ πιο θορυβώδης από την ίδια την αφορμή που τη δημιούργησε.

Η φράση του Μητροπολίτη Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας κ. Ειρηναίου, «Άγγελοι της Αναστάσεως», που ακούστηκε στις 23 Ιουλίου στην Πτολεμαΐδα, κατά την εκδήλωση της «ΜΕΤΑΒΑΣΗ», προκάλεσε αντιδράσεις. Ορισμένοι την ερμήνευσαν ως υπερβολικό εγκώμιο προς κυβερνητικά στελέχη και άλλοι ως πολιτική τοποθέτηση.

Μόνο που υπάρχει ένα στοιχείο που δεν μπορεί πλέον να αγνοείται:

ο ίδιος ο Μητροπολίτης εξήγησε ακριβώς τι εννοούσε.

Και η εξήγησή του είναι σαφής.

Σε συνέντευξή του στην «POLITICAL», που δημοσιεύθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου, ο κ. Ειρηναίος τόνισε ότι ο χαρακτηρισμός «Άγγελοι της Αναστάσεως» «απευθύνεται στο έργο και όχι στα πρόσωπα». Παράλληλα εξήγησε ότι «άγγελος» σημαίνει αγγελιοφόρος, εκείνος δηλαδή που μεταφέρει ένα μήνυμα ελπίδας.

Αυτό θα έπρεπε να είναι η αφετηρία κάθε σοβαρής συζήτησης.

Δεν είπε ότι οι υπουργοί είναι «σωτήρες»

Η λέξη «Άγγελος» δεν χρησιμοποιήθηκε ως τίτλος τιμής σε συγκεκριμένα πολιτικά πρόσωπα. Χρησιμοποιήθηκε συμβολικά.

Και η λέξη «Ανάσταση» δεν αφορούσε την πολιτική ανάσταση μιας κυβέρνησης.

Αφορούσε τη Δυτική Μακεδονία.

Μια περιοχή που βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική αλλαγή παραγωγικού μοντέλου, μετά από δεκαετίες κατά τις οποίες η λιγνιτική δραστηριότητα αποτέλεσε βασικό πυλώνα της οικονομικής και κοινωνικής της ζωής.

Ο Μητροπολίτης δεν μίλησε για προσωπική δικαίωση υπουργών. Μίλησε για την ελπίδα ότι ένας τόπος που αντιμετωπίζει τον κίνδυνο της οικονομικής και δημογραφικής συρρίκνωσης μπορεί να ξαναβρεί ζωή.

Και αυτή η έννοια της «Ανάστασης» δεν είναι καθόλου ξένη προς τη γλώσσα και τη θεολογία της Εκκλησίας.

Αντιθέτως, αποτελεί έναν από τους βαθύτερους συμβολισμούς της χριστιανικής πίστης.

Όταν η πολιτική ανάγνωση γίνεται ισχυρότερη από τα ίδια τα λόγια

Εδώ βρίσκεται το παράδοξο.

Κάποιοι έσπευσαν να διαβάσουν στη φράση του Μητροπολίτη μια πολιτική δήλωση, πριν ακόμη ακούσουν την εξήγησή του.

Και ακόμη και μετά την εξήγηση, επιμένουν να διαβάζουν τη φράση σαν να μην ειπώθηκε ποτέ η διευκρίνιση.

Όμως η δημοσιογραφική δεοντολογία επιβάλλει κάτι πολύ απλό:

όταν ο ίδιος ο ομιλητής εξηγεί τι εννοούσε, η εξήγησή του αποτελεί μέρος της είδησης.

Δεν μπορεί να αγνοείται επειδή δεν εξυπηρετεί μια προκαθορισμένη ερμηνεία.

Ο κ. Ειρηναίος δεν είπε ότι οι κυβερνητικοί παράγοντες είναι αλάνθαστοι.

Δεν είπε ότι κάθε κυβερνητική απόφαση είναι σωστή.

Δεν είπε ότι η Δυτική Μακεδονία έχει λύσει τα προβλήματά της.

Και κυρίως, δεν είπε ότι τα πρόσωπα αποτελούν την «Ανάσταση».

Μίλησε για το έργο.

Αυτό ακριβώς ξεκαθάρισε ο ίδιος.

Και ο Μητροπολίτης θέτει απαιτήσεις

Ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι η συνέντευξη του Μητροπολίτη δεν σταματά στον έπαινο.

Στην ίδια τοποθέτηση συνδέει την πραγματική «Ανάσταση» της περιοχής με συγκεκριμένα αποτελέσματα: θέσεις εργασίας, προοπτικές και λόγους για να παραμείνουν οι νέοι στη Δυτική Μακεδονία.

Αυτό αλλάζει ουσιαστικά την ανάγνωση της φράσης.

Γιατί ένας άνθρωπος που ζητά θέσεις εργασίας, ανάπτυξη, υγεία, παιδεία, συγκοινωνίες και παραμονή των νέων στον τόπο του δεν λειτουργεί απλώς ως χειροκροτητής της εκάστοτε εξουσίας.

Θέτει και μια απαίτηση:

«Δείξτε στην πράξη ότι αυτό που ανακοινώνετε μπορεί να αλλάξει τη ζωή αυτού του τόπου».

Και αυτή είναι η ουσία.

Η Εκκλησία έχει δικαίωμα να αναγνωρίζει το καλό

Υπάρχει μια λανθασμένη αντίληψη ότι ένας Μητροπολίτης πρέπει να αποφεύγει κάθε θετική αναφορά σε κυβερνητικό έργο, ώστε να μη θεωρηθεί πολιτικά ταυτισμένος.

Αλλά αυτό θα οδηγούσε σε μια παράδοξη κατάσταση.

Εάν ένας Μητροπολίτης ασκεί κριτική στην Πολιτεία, κάποιοι θα πουν ότι παρεμβαίνει στην πολιτική.

Εάν αναγνωρίζει ένα έργο, κάποιοι θα πουν ότι στηρίζει την κυβέρνηση.

Εάν ζητά περισσότερα για την περιοχή, πάλι θα κατηγορηθεί ότι πολιτικολογεί.

Τελικά, τι απομένει;

Η σιωπή;

Δεν μπορεί αυτή να είναι η αποστολή της Εκκλησίας.

Ο Μητροπολίτης μιας ακριτικής περιοχής βρίσκεται δίπλα στους ανθρώπους της. Γνωρίζει την αγωνία των οικογενειών, την ερήμωση των χωριών, το δημογραφικό πρόβλημα και την αγωνία των νέων που αναζητούν το μέλλον τους αλλού.

Επομένως, έχει λόγο να μιλά για την ανάπτυξη του τόπου του.

Και έχει ακόμη μεγαλύτερο λόγο να ζητά να μη μείνει η ανάπτυξη στα χαρτιά.

Η πραγματική απάντηση θα δοθεί από τα έργα

Ας αφήσουμε, λοιπόν, τη λέξη «Άγγελοι».

Ας κρατήσουμε τη λέξη «Ανάσταση».

Γιατί αυτή είναι η πραγματική πρόκληση.

Η Δυτική Μακεδονία χρειάζεται να δει αν η μεταλιγνιτική περίοδος θα σημαίνει πραγματικά μια νέα αρχή ή αν θα σημαίνει απλώς το τέλος μιας παλιάς εποχής χωρίς επαρκή αντικατάστασή της.

Χρειάζεται νέες θέσεις εργασίας.

Χρειάζεται επενδύσεις.

Χρειάζεται υποδομές.

Χρειάζεται ισχυρό σύστημα υγείας και παιδείας.

Χρειάζεται να κρατήσει τους νέους ανθρώπους στον τόπο τους.

Ο ίδιος ο Μητροπολίτης έθεσε αυτόν τον στόχο όταν εξήγησε τη φράση του.

Επομένως, η καλύτερη υπεράσπιση των λόγων του δεν είναι να πούμε ότι «όλα έγιναν σωστά».

Είναι να πούμε κάτι πολύ πιο απλό:

Αφήστε τον Μητροπολίτη να εννοεί αυτό που ο ίδιος είπε ότι εννοούσε.

Και ας κριθούν όλοι από τα έργα τους.

Οι κυβερνήσεις από τις πολιτικές τους.

Οι υπουργοί από τις αποφάσεις τους.

Οι θεσμοί από την αποτελεσματικότητά τους.

Και η Εκκλησία από το ποιμαντικό της έργο και τη διακονία της προς τον άνθρωπο.

Η φράση «Άγγελοι της Αναστάσεως», λοιπόν, δεν χρειάζεται ούτε απολογία ούτε πολιτική αντιπαράθεση.

Χρειάζεται να διαβαστεί στο πλαίσιο στο οποίο ειπώθηκε.

Ως μια έκφραση ελπίδας για έναν τόπο που χρειάζεται να ξαναζήσει.

Και ίσως τελικά αυτό να είναι το πιο ουσιαστικό μήνυμα που μπορεί να κρατήσει κανείς από εκείνη την τοποθέτηση:

Η Δυτική Μακεδονία δεν ζητά να της χαριστεί μια «Ανάσταση». Ζητά να της δοθεί η δυνατότητα να την πετύχει.

Και γι’ αυτό ακριβώς η συζήτηση δεν πρέπει να τελειώνει στη φράση ενός Μητροπολίτη.

Πρέπει να συνεχίζεται στα έργα που θα αφήσουν πίσω τους όσοι έχουν την ευθύνη να αποφασίζουν για το μέλλον του τόπου.

 

του Κωνσταντίνου Μαυρίδη