Κήρυγμα Ιεράς Μητροπόλεως Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας για την Κυριακή Ε´ Λουκά (10Νοεμβρίου 2024)

Κήρυγμα Ιεράς Μητροπόλεως Φλωρίνης,

Πρεσπών και Εορδαίας για την Κυριακή Ε´ Λουκά (10Νοεμβρίου 2024)

Εὐαγγέλιο: Λουκᾶς 10:25-37

Ἡ παραβολὴ τοῦ Καλοῦ Σαμαρείτη

Ἡ περικοπὴ ποὺ ἀκούσαμε σήμερα, εἶναι ἡ ὡραίαπαραβολὴ τοῦ καλοῦ Σαμαρείτη. Τὴν ἀναφέρει μόνον ὁ Λουκᾶς. 

Ἐκεῖ ποὺ δίδασκε ὁ Ἰησοῦς, σηκώθηκε ἕναςδιδάσκαλος τοῦ μωσαϊκοῦ νόμου, γιὰ νὰ πειράξει τὸνΚύριό μας. Προφανῶς ἤθελε νὰ ἀποδείξει ὅτι ὁ Χριστὸςδὲν γνώριζε τὸν νόμο. Τὸν ρωτάει, λοιπόν: “Διδάσκαλε, τί νὰ κάνω, γιὰ νὰ κληρονομήσω τὴν ζωὴ τὴν αἰώνια;”. Ἀλλὰ ὁ Κύριος, ἀπὸ ἐρωτώμενος γίνεται ἐρωτῶν: “Τί γράφει ὁ μωσαϊκὸς νόμος; Τί διαβάζεις ἐκεῖ γι’ αὐτὸ τὸθέμα;”. Ὁ νομοδιδάσκαλος ἀπαντᾶ μὲ τὶς δύο ἐντολὲς τῆςἀγάπης, πρὸς τὸν Θεὸ καὶ τὸν πλησίον: Πρῶτο, νὰἀγαπᾶμε τὸν Θεὸ μὲ ὅλη τὴν καρδιά μας, μὲ ὅλη τὴν ψυχή μας, μὲ ὅλη τὴ δύναμή μας· καὶ δεύτερο, νὰ ἀγαπᾶμε τὸνπλησίον μας σὰν τὸν ἑαυτό μας. Τότε ὁ Κύριος, σαφῶς μὲαὐθεντία καὶ ἐντολή, τοῦ λέγει: “Ἀπήντησες ὀρθῶς. Aὐτὰνὰ κάνεις, καὶ θὰ ζήσεις”. Ἀλλὰ ὁ νομικὸς ἤθελε νὰδικαιολογήσει τὸν ἑαυτό του, γιατί ἦταν σὲ μειονεκτικὴθέση, καὶ εἶπε στὸν Ἰησοῦ: “Ποιόν πρέπει νὰ θεωρῶπλησίον μου, κατὰ τὴ Γραφή;”. Τότε ὁ Κύριος ἀπάντησεμὲ τὴν παραβολὴ τοῦ καλοῦ Σαμαρείτη, ποὺ δὲν θὰ ἦτανἄστοχο, ἂν λέγαμε ὅτι εἶναι μία περίληψη τοῦ εὐαγγελικοῦκηρύγματος.

Ἕνας ἄνθρωπος -προφανῶς Ἰουδαῖος, ποὺ ἐπίτηδες ὁ Ἰησοῦς τὸ ἀποσιωπᾶ- κατέβαινε ἀπὸ τὴν Ἰερουσαλὴμστὴν Ἰεριχώ. Ὁ δρόμος αὐτὸς ἦταν δύσκολος καὶἐπικίνδυνος. Καθ’ ὁδόν, λοιπόν, ἔπεσε σὲ ἐνέδρα ληστῶν, οἱ ὁποῖοι ὄχι μόνον τοῦ πῆραν τὰ χρήματα, ἀλλὰ καὶ τὸνἔγδυσαν, τοῦ προξένησαν πληγὲς, τὸν ἄφησανμισοπεθαμένο καὶ ἔφυγαν. Κατὰ σύμπτωση ἕνας ἱερέαςπερνοῦσε ἀπὸ ἐκεῖνον τὸν δρόμο. Εἶδε τὸν μισοπεθαμένο καὶ τὸν προσπέρασε. Τὸ ἴδιο ἔκανε καὶ ἕνας λευίτης, ποὺἡ ὑπηρεσία του ἦταν νὰ βοηθᾶ τὸν ἱερέα στὸν ναὸ καὶ νὰφυλάγει τὰ ἱερὰ σκεύη. Πέρασε ἀπὸ ἐκεῖ, εἶδε τὸνπληγωμένο καὶ τὸν προσπέρασε. Ὅμως κάποιος Σαμαρείτης, ποὺ πέρασε ἀπὸ ἐκεῖ, ἦλθε κοντὰ στὸνμισοπεθαμένο, τὸν εἶδε σὲ τί κατάσταση βρισκόταν καὶτὸν λυπήθηκε. Τὸν πλησίασε, ἔπλυνε τὰ τραύματά του καὶτὰ ἄλειψε μὲ λάδι καὶ κρασί. Οἱ ταξιδιῶτες εἶχαν πάντοτε μαζί τους ψωμί, λάδι καὶ κρασί. Τὸ λάδι τὸχρησιμοποιοῦσαν σὰν μαλακτικὸ καὶ τὸ κρασὶ σὰνἀντισηπτικό. Κατόπιν ὁ Σαμαρείτης ἔδεσε μὲ ἐπιδέσμουςτὶς πληγὲς τοῦ πληγωμένου, τὸν ἀνέβασε στὸ ζῶο του καὶτὸν ὁδήγησε σὲ κάποιο χάνι. Τὸν περιποιήθηκε καὶ τὴνἄλλη μέρα, ποὺ ἔφευγε, ἔβγαλε δύο δηνάρια. Ἕναδηνάριο τότε ἦταν ἕνα ἡμερομίσθιο. Τὰ ἔδωσε στὸνπανδοχέα καὶ τοῦ εἶπε: “Φρόντισε νὰ γίνει καλά. Ὅ,τιξοδέψεις ἐπιπλέον, ἐγὼ θὰ γυρίσω καὶ θὰ τὸ πληρώσω”.

Μετὰ ἀπὸ τὴν παραβολή, ὁ Κύριος γυρίζει στὸννομοδιδάσκαλο καὶ τὸν ρωτᾶ: “Λοιπόν, ἀπὸ αὐτοὺς τοὺςτρεῖς, τὸν ἱερέα, τὸν λευίτη, τὸν Σαμαρείτη, ποιός νομίζεις ὅτι ἔγινε, ὅτι ἀποδείχθηκε πλησίον ἐκείνου ποὺ ἔπεσε στὰχέρια τῶν ληστῶν;”. Καὶ ὁ νομικός: “Αὐτὸς ποὺ ἔδειξεἔλεος”. “Πήγαινε, λοιπόν”, τοῦ λέγει ὁ Κύριος, “κάνε πάντα καὶ σὺ τὸ ἴδιο”.

Ἡ παραβολὴ τοῦ καλοῦ Σαμαρείτη, ἀγαπητοί μου, ἔχει νὰ μᾶς διδάξει πολλά. Ἡ εὐσπλαχνία, ἡ ἀγάπη πρὸςτὸν πλησίον, δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν κριτήρια φυλετικά, θρησκευτικά· στοιχίζει· ἀντιμετωπίζει κινδύνους· κανένα δὲν θεωρεῖ ἐχθρό. 

Οἱ Σαμαρεῖτες τότε προέρχονταν ἀπὸ ἐπιμιξίες. Ἀναμίχθηκαν ἔποικοι, φερμένοι ἀπὸ τὰ μέρη τῆςἈσσυρίας, εἰδωλολάτρες, μὲ ὅσους εἶχαν ἀπομείνει στὴΣαμάρεια, μετὰ ἀπὸ τὴ βαβυλώνια αἰχμαλωσία. Ὁ καλὸςΣαμαρείτης δὲν ἔλαβε ὑπ’ ὄψιν του ὅτι ὁ πληγωμένος ἦτανἸουδαῖος, ποὺ κατέβαινε ἀπὸ τὴν Ἰερουσαλὴμ στὴνἸεριχώ. Τὸν περιποιήθηκε, ἂν καὶ καταλάβαινε ποῦ ἀνῆκε. Καὶ μεῖς ὀφείλουμε νὰ φροντίζουμε κάθε ἄνθρωποἐμπερίστατο, ἀνεξαρτήτως φυλῆς. Στὸ πρόσωπο κάθε πονεμένου ἀνθρώπου βλέπουμε τὸν ἴδιο τὸν Χριστό, ὅπωςΑὐτὸς μᾶς τὸ ἔχει πεῖ. 

Οἱ Σαμαρεῖτες λάτρευαν τὸν Θεὸ στὸ ὄρος Γαριζίν, ἰσχυριζόμενοι ὅτι ἐκεῖ οἱ Ἰσραηλῖτες ἔκτισαν τὸ πρῶτοθυσιαστήριο. Ἀντίθετα, οἱ Ἰουδαῖοι λάτρευαν τὸν Θεὸστὸν ναὸ τοῦ Σολομῶντος. Ἡ ἔχθρα τους μάλιστα κρατοῦσε ἀπὸ τὴν ἐποχὴ μετὰ ἀπὸ τὴ βαβυλώνιααἰχμαλωσία. Παρὰ τὴ μεγάλη διαφορά θρησκευτικότητας, ὁ Σαμαρείτης φρόντισε τὸν Ἰουδαῖο. Καὶ μεῖς ἔχουμεκαθῆκον νὰ δείξουμε τὴν ἀγάπη μας σὲ κάθε ἄνθρωπο, χωρὶς νὰ λάβουμε ὑπ’ ὄψη σὲ ποιό θρήσκευμα ἀνήκει. 

Ἡ ἀγάπη, ἡ εὐσπλαχνία στοιχίζει· δὲν εἶναι ἀδάπανη. Ὁ καλὸς Σαμαρείτης χρησιμοποίησε τὸ λάδι καὶ τὸ κρασὶποὺ εἶχε, ἀπαραίτητα γιὰ τὸ ταξίδι του, καὶ δαπάνησε χρήματα γιὰ τὸ πανδοχεῖο· συμφώνησε μάλιστα νὰ δώσει καὶ ὅ,τι ἐπιπλέον χρειασθεῖ. Ἐμεῖς τί κάνουμε; Μήπως ἡ ἀγάπη μας εἶναι ἀνέξοδη; Δὲν μᾶς στοιχίζει; Ὅπως λέγει ὁ ἀδελφόθεος Ἰάκωβος, ἂν ποῦμε στὸν πεινασμένο, πήγαινε στὸ καλό, ζεστάσου καὶ χόρτασε, ἀλλὰ δὲν τοῦ δώσουμε αὐτὰ ποὺ χρειάζεται, ποιό εἶναι τὸ ὄφελος; Δὲν φθάνουν τὰ λόγια. Χρειάζονται καὶ πράξεις.

Τὸ ἔλεός μας στὸν πλησίον ἀντιμετωπίζει καὶκινδύνους. Ὁ Σαμαρείτης δὲν φοβήθηκε μήπως κάπου ἐκεῖ κοντὰ εἶναι οἱ ληστές, ποὺ ἄφησαν ἑτοιμοθάνατο τὸνἸουδαῖο. Κατέβηκε ἀπὸ τὸ ζῶο, ἔχασε χρόνο μὲ τὸ νὰδέσει καὶ νὰ περιποιηθεῖ τὶς πληγές του, στερήθηκε τὸ ζῶοχάριν τοῦ ἑτοιμοθάνατου καὶ ἔφυγε. Κινδύνευε. Δὲνὑπολόγιζε τὸν κίνδυνο. Καὶ μεῖς ὀφείλουμε, χάριν τῶνπονεμένων καὶ καταδιωγμένων, νὰ ριψοκινδυνεύουμε. Ἄλλωστε, δὲν ἔχουμε καὶ λίγα τέτοια παραδείγματα ἀπὸτὴν ζωὴ καὶ τὴν ἱστορία.

Ἡ εὐσπλαχνία δὲν ὑπολογίζει ἐὰν αὐτὸς ποὺφροντίζουμε εἶναι ἐχθρός μας. Σαμαρεῖτες καὶ Ἰουδαῖοιβρίσκονταν σὲ μεγάλη ἔχθρα μεταξύ τους. Ὅταν οἱἸουδαῖοι θέλησαν, μετὰ τὴν ἐπιστροφή τους ἀπὸ τὴναἰχμαλωσία, νὰ ἀνοικοδομήσουν τὸν ναὸ στὰἸεροσόλυμα, οἱ Σαμαρεῖτες ζήτησαν νὰ βοηθήσουν καὶαὐτοὶ στὴν ἀνοικοδόμηση. Οἱ Ἰουδαῖοι ἀρνήθηκαν. Ὕστερα ἀπ’ αὐτό, οἱ Σαμαρεῖτες ἀπέστειλαν ἐπιστολὴστὸν βασιλιᾶ τῶν Περσῶν καὶ συκοφάντησαν τοὺςἸουδαίους. Τὸ ἀποτέλεσμα ἦταν νὰ διακοποῦν οἱ ἐργασίεςτῆς ἀνοικοδόμησης. Ἀπὸ τότε οἱ Ἰουδαῖοι θεωροῦσαντοὺς Σαμαρεῖτες ἄσπονδους ἐχθρούς. Κι, ὅμως, ὁ Σαμαρείτης περιποιήθηκε ἕναν ἐχθρό του. Αὐτὸ μᾶςδείχνει ὅτι τὸ ἔλεος δὲν βλέπει ἄν κάποιος εἶναι ἐχθρόςμας. Ἄλλωστε ὁ Κύριος μᾶς δίδαξε νὰ ἀγαπᾶμε τοὺςἐχθρούς μας.

Ὅμως, γιὰ νὰ βιώσουμε ἔτσι τὴν ἀγάπη, χρειάζεται πρῶτα νὰ ἔχουμε ἀποδεχθεῖ ἐμεῖς τὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ, νὰ γνωρίσουμε τὴ θυσία Του γιὰ χάρη μας. Οὐδεὶς ἄλλοςγνώρισε τόσο βαθειὰ τὸν δικό μας πόνο, τὶς θλίψεις μας, τὶς ἀνάγκες μας, ὅσο ὁ Κύριός μας, ὁ ἀληθινὸς ΚαλὸςΣαμαρείτης.

Ἐκ τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως

Μητροπόλεως 1, 531 00 Φλώρινα

Τηλέφωνο: (+30) 23850-28860/1  ·  Ἱστοσελίδα: www.imflorinas.gr  ·  E-mail: [email protected]