Τέλος στα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών: Τι αλλάζει με τον νέο νόμο

Τέλος στα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών: Τι αλλάζει με τον νέο νόμο. Η Ελλάδα θέτει ηλικιακό φραγμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με στόχο την προστασία της ψυχικής υγείας και της ασφάλειας των ανηλίκων.

Με τις ψήφους της Νέας Δημοκρατίας πέρασε το νομοσχέδιο.

Με τις ψήφους της Νέας Δημοκρατίας εγκρίθηκε από την Ολομέλεια της Βουλής, στις 23 Οκτωβρίου 2026, το νομοσχέδιο για την απαγόρευση της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους κάτω των 15 ετών. Υπέρ της αρχής του νομοσχεδίου τάχθηκε μόνο η κυβερνητική πλειοψηφία, ενώ το ΠΑΣΟΚ επέλεξε να δηλώσει «παρών». Αντίθετα, το καταψήφισαν ο ΣΥΡΙΖΑ, η Ελληνική Λύση, το ΚΚΕ, η Νίκη και η Πλεύση Ελευθερίας. Η ψηφοφορία ανέδειξε την απουσία διακομματικής συναίνεσης ως προς τη συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία, παρά τη σύγκλιση των πολιτικών δυνάμεων ως προς την ανάγκη αντιμετώπισης των κινδύνων που αντιμετωπίζουν οι ανήλικοι στο διαδίκτυο.

Η εφαρμογή του μέτρου προγραμματίζεται για την 1η Ιανουαρίου 2027, ενώ κρίσιμο στοίχημα παραμένουν η επαλήθευση της ηλικίας, η προστασία των προσωπικών δεδομένων και η αποτελεσματική εφαρμογή των περιορισμών.

Η πρόσβαση των παιδιών στον ψηφιακό κόσμο περνά σε μια νέα εποχή, καθώς η Ελλάδα θεσπίζει απαγόρευση χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους κάτω των 15 ετών. Η νέα ρύθμιση, που ψηφίστηκε από τη Βουλή στις 23 Οκτωβρίου 2026, εντάσσεται στη διεθνή προσπάθεια περιορισμού των κινδύνων που συνδέονται με την ανεξέλεγκτη χρήση των ψηφιακών πλατφορμών από παιδιά και εφήβους. Η εφαρμογή της προβλέπεται να ξεκινήσει την 1η Ιανουαρίου 2027, δίνοντας στις εταιρείες και στους αρμόδιους φορείς χρόνο για την προσαρμογή τους.

Η κυβερνητική πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία εντείνονται οι ανησυχίες για τον χρόνο που περνούν τα παιδιά μπροστά στις οθόνες, την έκθεσή τους σε ακατάλληλο περιεχόμενο και τις επιπτώσεις της συνεχούς διαδικτυακής παρουσίας στην καθημερινότητά τους. Το μέτρο επιχειρεί να θέσει ένα σαφές ηλικιακό όριο, μεταφέροντας παράλληλα μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης στις ίδιες τις ψηφιακές πλατφόρμες.

Ποιοι επηρεάζονται και τι προβλέπεται

Ο πυρήνας της ρύθμισης είναι συγκεκριμένος: οι ανήλικοι που δεν έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας τους δεν θα μπορούν να έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του νόμου. Το μέτρο αφορά, επομένως, όχι μόνο τη δημιουργία νέων λογαριασμών, αλλά συνολικά την πρόσβαση στις καλυπτόμενες υπηρεσίες, σύμφωνα με τους ειδικότερους όρους της νομοθεσίας.

Καθοριστικός είναι ο ρόλος των εταιρειών που διαχειρίζονται τις πλατφόρμες. Οι πάροχοι καλούνται να εφαρμόζουν κατάλληλες, αναλογικές και αξιόπιστες μεθόδους επαλήθευσης της ηλικίας των χρηστών, ώστε να περιοριστεί η δυνατότητα παράκαμψης των περιορισμών μέσω ψευδών στοιχείων κατά την εγγραφή. Η ευθύνη, συνεπώς, δεν μεταφέρεται αποκλειστικά στους γονείς ή στα ίδια τα παιδιά, αλλά επεκτείνεται στους παρόχους των ψηφιακών υπηρεσιών.

Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται η αξιοποίηση διαθέσιμων ψηφιακών εργαλείων, όπως το Kids Wallet και το Gov.gr Wallet, για την επιβεβαίωση της ηλικίας. Η σχετική προσέγγιση βασίζεται στην ιδέα των «διακριτικών ηλικίας», μέσω των οποίων μπορεί να επιβεβαιώνεται ότι ένας χρήστης έχει συμπληρώσει το απαιτούμενο ηλικιακό όριο, χωρίς να είναι αναγκαία η κοινοποίηση περισσότερων προσωπικών πληροφοριών από όσες απαιτούνται.

Οι λόγοι πίσω από την απαγόρευση

Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση του νομοσχεδίου, η ευρεία χρήση των κοινωνικών δικτύων από παιδιά μικρότερης ηλικίας δημιουργεί κινδύνους για τη σωματική και ψυχική υγεία, την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη και την ασφάλειά τους. Στο επίκεντρο βρίσκονται φαινόμενα όπως ο διαδικτυακός εκφοβισμός, η έκθεση σε επιβλαβές περιεχόμενο, η διαταραχή του ύπνου και η δυσκολία συγκέντρωσης.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί ο σχεδιασμός των πλατφορμών, με αδιάκοπη ροή βίντεο, ειδοποιήσεις και αλγοριθμικές προτάσεις που ενθαρρύνουν την παρατεταμένη παραμονή στην οθόνη. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η παρέμβαση θα ενισχύσει την προσπάθεια των γονέων να περιορίσουν το φαινόμενο της ατελείωτης περιήγησης, προστατεύοντας τον χρόνο που τα παιδιά χρειάζονται για ύπνο, σχολικές δραστηριότητες και κοινωνικές επαφές εκτός διαδικτύου.

Το κρίσιμο ζήτημα της εφαρμογής

Η ψήφιση του νόμου δεν σημαίνει αυτομάτως ότι οι περιορισμοί θα εφαρμοστούν χωρίς δυσκολίες. Η επαλήθευση της ηλικίας αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις, καθώς οι ανήλικοι ενδέχεται να επιχειρήσουν να παρακάμψουν τους ελέγχους, χρησιμοποιώντας διαφορετικά στοιχεία ή λογαριασμούς τρίτων.

Παράλληλα, η διαδικασία ελέγχου γεννά ερωτήματα για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Η ανάγκη να επιβεβαιώνεται η ηλικία των χρηστών πρέπει να συνδυαστεί με εγγυήσεις ώστε να μην απαιτείται αδικαιολόγητη συλλογή ή αποθήκευση ευαίσθητων πληροφοριών. Η κυβέρνηση έχει θέσει ως στόχο τη χρήση αναλογικών μηχανισμών, ενώ η εποπτεία προβλέπεται να ασκείται από το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης και την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.

Η ευρωπαϊκή διάσταση και τα επόμενα βήματα

Η ελληνική απόφαση εντάσσεται σε μια ευρύτερη διεθνή συζήτηση για τα ηλικιακά όρια στα κοινωνικά δίκτυα. Η Αυστραλία έχει ήδη θεσπίσει περιορισμούς για παιδιά κάτω των 16 ετών, ενώ ευρωπαϊκές χώρες εξετάζουν ή προωθούν αντίστοιχα μέτρα. Η αποτελεσματικότητα αυτών των παρεμβάσεων, ωστόσο, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη συνεργασία των κρατών και των εταιρειών τεχνολογίας.

Το βασικό ερώτημα είναι κατά πόσο η απαγόρευση θα περιορίσει ουσιαστικά τους κινδύνους ή θα οδηγήσει μέρος των ανηλίκων σε λιγότερο ελεγχόμενες διαδικτυακές λύσεις. Η θέσπιση ηλικιακού ορίου δεν υποκαθιστά την ψηφιακή εκπαίδευση, την ενημέρωση των γονέων και την υποχρέωση των εταιρειών να σχεδιάζουν ασφαλέστερες υπηρεσίες.

Με την έναρξη εφαρμογής να έχει οριστεί για την 1η Ιανουαρίου 2027, το επόμενο διάστημα θα είναι καθοριστικό για την εξειδίκευση των διαδικασιών ελέγχου και την προετοιμασία των πλατφορμών. Το πραγματικό αποτέλεσμα του νέου νόμου θα κριθεί όχι μόνο από το αυστηρό ηλικιακό όριο, αλλά και από το κατά πόσο θα μπορέσει να προστατεύσει τα παιδιά χωρίς να δημιουργήσει νέους κινδύνους για την ιδιωτικότητά τους.

Το ζητούμενο, τελικά, είναι να διαμορφωθεί ένα ψηφιακό περιβάλλον στο οποίο η προστασία των ανηλίκων δεν θα εξαρτάται αποκλειστικά από την ικανότητα των οικογενειών να ελέγχουν κάθε οθόνη, αλλά θα αποτελεί ευθύνη τόσο της πολιτείας όσο και των εταιρειών που διαμορφώνουν την καθημερινή διαδικτυακή εμπειρία τους.