Pantelidis
Vittis
papamixail
Ανακοινώσεις

“ΕΛΠΙΔΑ” – Γεωργία Ζεμπλιάδου: Νέο ΕΣΠΑ: Η Δυτική Μακεδονία χάνει έδαφος

Νέο ΕΣΠΑ: Η Δυτική Μακεδονία χάνει έδαφος

Η διεκδίκηση για την συνέχιση του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης πρέπει να αποτελέσει πάνδημο αίτημα των Φορέων και των Πολιτών της

Η Δυτική Μακεδονία βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη ευρωπαϊκή διαπραγμάτευση για τη νέα προγραμματική περίοδο 2028–2034. Τα οικονομικά και κοινωνικά δεδομένα της Περιφέρειάς μας είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά: καταγράφει τη μεγαλύτερη μείωση πραγματικού ΑΕΠ στην Ελλάδα, τη δεύτερη μεγαλύτερη μεταξύ των περιφερειών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την υψηλότερη ανεργία στη χώρα.

Σε αυτή την κρίσιμη  συγκυρία:  Ποιος και πως  διεκδικεί ουσιαστικά για τη Δυτική Μακεδονία:

1 Την υιοθέτηση του αιτήματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της Σύστασης του Συμβουλίου της ΕΕ και της Γνωμοδότησης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για τη συνέχιση του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης;

 

2 Την εφαρμογή της 4ης Ειδικής Σύστασης του Συμβουλίου της ΕΕ προς την Ελλάδα, για τη διασφάλιση προσιτής ηλεκτρικής ενέργειας για πολίτες και επιχειρήσεις;

Την ώρα που η περιοχή χρειάζεται ισχυρή πολιτική εκπροσώπηση και συντονισμένη διεκδίκηση, η Περιφερειακή Αρχή φαίνεται να περιορίζει τη συζήτηση στη συμπλήρωση των πινάκων με τις προτεινόμενες παρεμβάσεις.

Το πραγματικό, όμως, πολιτικό διακύβευμα είναι πολύ μεγαλύτερο:

✓ Θα συνεχιστεί μετά το 2027 το αυτοτελές Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης, με διακριτούς, ενισχυμένους και κατοχυρωμένους πόρους για τη Δυτική Μακεδονία;

 

✓ Θα διασφαλιστεί  η προσιτή ηλεκτρική ενέργεια για πολίτες και επιχειρήσεις;

Οι αριθμοί αποτυπώνουν μια Περιφέρεια σε βαθιά κρίση

Η Δυτική Μακεδονία εισέρχεται στη διαπραγμάτευση για το νέο Ευρωπαϊκό Πακέτο της περιόδου 2028–2034 με εξαιρετικά δυσμενείς οικονομικούς και κοινωνικούς δείκτες:

➢ Οικονομική συρρίκνωση: Το πραγματικό ΑΕΠ μειώθηκε κατά 18% την περίοδο 2019–2024, καταγράφοντας τη δεύτερη μεγαλύτερη πτώση μεταξύ 244 περιφερειών της ΕΕ. Την περίοδο 2014–2024, το πραγματικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ μειωνόταν κατά μέσο όρο 2,6% ετησίως. Πρόκειται για τη χειρότερη επίδοση μεταξύ των 13 ελληνικών Περιφερειών, όταν στην Ελλάδα σημειωνόταν αύξηση 1,9% και στην ΕΕ αύξηση 1,4%.
➢ Δημογραφική κατάρρευση: Ο μόνιμος πληθυσμός μειώθηκε κατά 10,3% μεταξύ των απογραφών 2011 και 2021. Παράλληλα, ο πληθυσμός ηλικίας 20–64 ετών μειώθηκε κατά 15,4% την περίοδο 2016–2025, έναντι 7% στο σύνολο της Χώρας. Και στους δύο δείκτες η Δυτική Μακεδονία καταγράφει τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση στην Ελλάδα.
➢ Ανεργία και κοινωνικός αποκλεισμός: Το 2025 η ανεργία έφτασε το 15,3%, έναντι 8,9% στην Ελλάδα και 6% στην ΕΕ. Σχεδόν τρεις στους δέκα κατοίκους αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, με την Περιφέρεια μας να κατατάσσεται στην 36η υψηλότερη θέση μεταξύ 241 περιφερειών της ΕΕ.
➢ Ενεργειακή φτώχεια. Σύμφωνα με την Έκθεση 2026 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη  Χώρα, το 15,8% των κατοίκων αδυνατεί να θερμάνει επαρκώς την κατοικία του. Η επίδοση αυτή κατατάσσει τη Δυτική Μακεδονία στην 7η χειρότερη θέση στην Ελλάδα και στην 27η μεταξύ 216 ευρωπαϊκών περιφερειών. Την ίδια στιγμή, η 4η Ειδική Σύσταση του Συμβουλίου της ΕΕ προς την Ελλάδα ζητά τη διασφάλιση προσιτής ηλεκτρικής ενέργειας.

Η Ευρώπη δίνει κατευθύνσεις. Η Περιφέρεια τις διεκδικεί;

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνδέει τις πιέσεις στην απασχόληση και στον πληθυσμό της Δυτικής Μακεδονίας με την απανθρακοποίηση. Για εμάς, αυτά είναι τα αποτελέσματα της βίαιης απολιγνιτοποίησης, χωρίς έγκαιρη αναπλήρωση παραγωγικής βάσης και θέσεων εργασίας.

Το Συμβούλιο της ΕΕ ζητά να διατηρηθεί ο ρυθμός υλοποίησης των σημερινών προγραμμάτων Συνοχής, στα οποία περιλαμβάνεται το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης.

Για την επόμενη περίοδο, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ζητά ρητά τη διατήρηση του Ταμείου ως αυτοτελούς χρηματοδοτικού εργαλείου, με αυξημένους πόρους. Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει εκφράσει την αντίθεσή του στη διακοπή του.

Πρόκειται για σημαντικές ευρωπαϊκές πολιτικές θέσεις που πρέπει να αποτελέσουν τη βάση μιας οργανωμένης ελληνικής και περιφερειακής διεκδίκησης.

Το ερώτημα είναι: Τι έχει πράξει μέχρι σήμερα ο Περιφερειάρχης; Τι έχει ζητήσει από την κυβέρνηση; Ποιες δεσμεύσεις έχει εξασφαλίσει;

Η θέση της «ΕΛΠΙΔΑΣ» και η ανάγκη άμεσης δράσης

Η Παράταξή μας είχε προειδοποιήσει ήδη από τον Φεβρουάριο του 2026, στο Περιφερειακό Συμβούλιο της Καστοριάς, ότι η συνέχιση του αυτοτελούς Ταμείου δεν διασφαλιζόταν από την κυβερνητική πρόταση για τη νέα προγραμματική περίοδο.

Δυστυχώς, η προειδοποίησή μας δεν εισακούστηκε.

Μέχρι σήμερα, η Περιφερειακή Αρχή δεν έχει παρουσιάσει ούτε εξασφαλισμένη συνέχεια του Ταμείου,ούτε ένα ολοκληρωμένο, κοινά αποδεκτό σχέδιο διεκδίκησης.

Η «ΕΛΠΙΔΑ» συμμετέχει ενεργά και στο πρώτο στάδιο της διαβούλευσης, καταθέτοντας βασικές επισημάνσεις επί της κυβερνητικής πρότασης, παρά το γεγονός ότι δεν της ζητήθηκε.

Αναδεικνύουμε ότι, εάν η πρόταση της Κυβέρνησης παραμείνει ως έχει, δύο θα είναι οι μεγάλοι αδικημένοι: ο πρωτογενής τομέας και η Δυτική Μακεδονία.

Ο πρωτογενής τομέας, επειδή η κατ΄αρχήν πρόταση για τη νέα ΚΑΠ 2028-2034 είναι μειωμένη κατά 24%(4,8δις€) σε σχέση με το 2021-2027: ΚΑΠ 2021-2027 19,36δις€ ΚΑΠ 2028-2034 14,60δις€

Η Δυτική Μακεδονία, με το τρέχον Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης 2021-2027 να βρίσκεται μόλις στο 12% της απορρόφησης του, για το σύνολο  του 1,6δις€ (σε μονοψήφια ποσοστά για τη Δυτική Μακεδονία) και για τη νέα περίοδο να μην προβλέπεται αυτοτελές Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης παρά της συστάσεις των Ευρωπαϊκών Οργάνων για τη Χώρα μας

Πρέπει να γίνει απολύτως κατανοητό: η καταγραφή έργων και παρεμβάσεων δεν εξασφαλίζει από μόνη της τη χρηματοδότησή τους. Πρέπει να διεκδικήσουμε οικονομικούς πόρους. Χωρίς κατοχυρωμένους πόρους, ακόμη και ο καλύτερος σχεδιασμός κινδυνεύει να παραμείνει στα χαρτιά.

Η διεκδίκηση πρέπει να ξεκινήσει τώρα  και αυτό είναι ευθύνη της πολιτικής ηγεσίας της Περιφέρειας.

Καλούμε τον Περιφερειάρχη:

1. Να φέρει άμεσα στο Περιφερειακό Συμβούλιο, ως αυτοτελές πολιτικό θέμα, τη συνέχιση του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης μετά το 2027.
2. Να παρουσιάσει δημόσια τις μέχρι σήμερα ενέργειές του και τις απαντήσεις που έχει λάβει από την κυβέρνηση.
3. Να αναλάβει πρωτοβουλία κοινής διεκδίκησης με την ΠΕΔ, τους δημάρχους και όλους τους βουλευτές της Δυτικής Μακεδονίας.
4. Να επιδιώξει κοινή απόφαση και σαφές αίτημα προς την κυβέρνηση, ώστε η Ελλάδα να διεκδικήσει στη διαπραγμάτευση για την περίοδο 2028–2034 τη διατήρηση αυτοτελούς Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης, με ενισχυμένους και εγγυημένους πόρους για τη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη.

Η γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ και η θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Επιτροπής, αποτελούν σημαντικά εργαλεία αυτής της προσπάθειας. Οφείλουμε να τα αξιοποιήσουμε τώρα.

Η Δυτική Μακεδονία δεν έχει την πολυτέλεια να χάσει άλλη μία ευκαιρία.

Για την Παράταξη «ΕΛΠΙΔΑ
Γεωργία Ζεμπιλιάδου»
Περιφερειακή Σύμβουλος – Επικεφαλής

Σημείωση: Την πρόταση μας  για το ΕΠΕΣ 2028–2034 μπορείτε να την διαβάσετε εδώ