ΤΟΥ ΤΣΙΑΚΜΑΚ´ Τ´ΑΔΙΡΦΟΥΜ´ Τ´ΠΟΥΣΤΟΛ´… ΓΡΑΦΕΙ Ο ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗΣ π. ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΜΑΝΑΔΗΣ

Ἅμα ἔσουσαν οἱ ξιπατουμέν’ οἱ πουλέμ’ κι τ’ἀνταρτκά, οἱ θκοί μας

ἀραδοῦσαν γιὰ μιρουκάματου. Ὕστιρα βγῆκαν τὰ μάρμαρα. Ὅ,τ’ νἆταν, μούγκι νἆταν. Ἔτσιας ἅμα ἔφτανι ἡ θιρστὴς αὐτοῦϊας σιακάτ’ κα’ τ’Γιαννουτᾶ, ν’Ἀλασσόνα, τοὺν Τούρναβου κι τ’Λάρσα, μαζώνουνταν καμπόσ’ κι τραβοῦσαν μὶ κάνα πλαστάρ’ στοὺν τρουβᾶ στοὺ νώμουτς κι τὰ πουδάργια τς ἢὅ,τ’ ἔβρισκναν χαζούρκου κι ἔφταναν στ’Λάρσα. Ἰκεῖἔρχουνταν προυϊμότιρα ἡ θέρους, ἀμπουτὶ εἶνι ζιστότιρα. Ἴλιγαν κι ‘μ παροιμία, «Ἀ Λάρσα, σ’εἶδα κι λαχτάρσα».

Ἡ θκόζμας ἡ Πουστόλτς 1922 ἦταν πρώτους στοὺ θέρζμα μὶ τοὺ λιλέκ’ κι ‘μπαλαμαριά. Ἀλλὰ τὶ τοῦ θέλτς, τοὺν ἀπουτέλειουσαν τὰ φουρνέλλα κι οἱ μαρμαρόπιτρις στς 10.9.1963. Πάηνι ἰκεῖ σιακάτ’ μέχρι νὰ τέλειουνι ἡ θέρους. Ἔβγαζι κάμπουσις παράδις κι γυρνοῦσι στοὺ χουργιό.

Μᾶς τοὔλιγι ἡἴδιους, ἕνα Σαββάτου βράδ’ πῆγι στοὺ σινιμά. Ὄχ’ μέσα, ἀλλὰὄξου, στοὺ θιρινό. Θέλτσα, μᾶς λιέει, ν’ἀνάψου μνιὰ τσιγάρα. Βγάζου τοὺ χαρτί, τ’ντπακέραμ’, κι τοὺ στρίβου. Ὕστιρα βγάζου τοὺ σιδηρένιου τοὺ τσιακμάκιμ’ (ἦταν σὰν κρικέλα), τ’στιρναρόπιτρα,  ἀ κι τνἴσκνα. Ἀρχινῶ νὰ τσιακματῶ τ’στιρναρόπιτρα ἀπάν’ στοὺ σίδηρου, γιὰ νὰ πιτάξ’ σκανταλῆθρις κι ν’ἁρπάξ’ φουτχιὰἡἴσκνα κι ἔτσιας ν’ἀνάψου ν’τσιγάραμ’. Ἅμα τν ἄναψα ἀποὺ λουΰρ λουΰρ’ ἀρχίντσαν νὰ μὶ ρουτοῦν ὅλ’ τὶ εἶνι αὐτόϊας κι πῶς τὄφκιασα. Κι γὼ τς ἀπάντσα, «Αὐτόϊας εἶνι ἀποὺ τς προυγόν’ μας. Ἔτσιας τσιακματοῦντας ἄναβαν φουτχιά». Ἔτσιας παλιὰἔδουναν φουτχιὰ κι στὰὅπλα. Τοὔλιγαν πυρόβουλου.

Ἔτσιας γένουνταν τότι. Οἱἄντρ’ εἶχαν κριμαζμένου στοὺ παντιλόνι τς μαζὶ μὶ τοὺ μαχαίρ’ μὶ κουρδόν’ ἀποὺ πιτσὶ κι τοὺ σιδηρέϊνου τοὺ τσιακμάκ’, εἶχαν κι ν’κόκκιαν’ τ’στιρναρόπιτρα γιὰ νὰ βγάζ’ σκανταλῆθρις κι τν ἴσκνα κι ἔτσ’ ἅρπαζι φουτχιὰ κι ἄναβαν ὅ,τ’ κι ἀντί.

Ἀργότιρα προυσάρμουσαν ‘ντσιακμακόπιτρα μὶ τρουχὸ μιταλλικὸ, ὅπους ἔχν τὰ τσιακμάκια σήμιρα, κι κόκκιανου βαμπακιρνὸ φτίλ’ μέσα σὶ σουληνάκ’. Ἔστριβαν κι ἔβγινι τοὺ φτίλ’ λίγου ἀπάν’ ἀπ’ τοὺ σουληνάκ’, τσιακματοῦσαν τοὺν τρουχὸ μὶ τ’διξιὰ ‘νἀπαλάμ’, ἅρπαζι τοὺ φτίλ’ κι ἔτσ’ ἔδιναν φουτχιὰ σὶὅ,τ’. Τραβοῦσαν πάλι τοὺ φτίλ’ μέσα στοὺ σουληνάκ’ κι ἔσβηνι. Ὕστιρα βγῆκαν τὰ τσιακμάκια μὶ τοὺ γκάζ’ κι ὅλα τὰ κινούργια.

Ἡ λέξ’ εἶνι τούρκικ’ ἀπ’ τοὺν ἤχου π’ἔβγαζι τσιάκ-μάκ’ γιατιαὐτὸ κι τοὺ οὐνόμασαν τσιακμάκ’.

Ἄει πάλι Θιὸς σχουρὲς τοὺν ἀδιρφόμ’ τοὺν Πουστόλ’

παπαδγιὰἈφρουδίτ’

κι γραφὴἀρ.νι.μα.

Τιτράδ’ 23τ’Γινάρ’ 2019.