Το έργο βρίσκεται πλέον στο στάδιο της προετοιμασίας των μελετών και του φακέλου που θα ανοίξει τον δρόμο για τα επόμενα βήματα. Η πρώτη σχετική σύσκεψη έχει ήδη πραγματοποιηθεί με τη συμμετοχή της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, της 3ης ΥΠΕ και του Μποδοσάκειου, ενώ εξετάζονται ο φορέας υλοποίησης, οι αρμοδιότητες κάθε πλευράς και οι ειδικές τεχνικές απαιτήσεις του ακτινοθεραπευτικού κέντρου. Ο Διοικητής της 3ης Υγειονομικής Περιφέρειας Μακεδονίας και μέλος της Ομάδας Εργασίας για το νέο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τον Καρκίνο, Δημήτρης Τσαλικάκης, εξηγεί στα Μακεδονικά Νέα ότι σε αυτή τη φάση προέχει να γίνει σωστά η μελέτη, πριν προσδιοριστεί ασφαλές χρονοδιάγραμμα για τη δημοπράτηση και την κατασκευή.
Σήμερα ένα βασικό κενό για τους ογκολογικούς ασθενείς της Δυτικής Μακεδονίας είναι η ακτινοθεραπεία και το PET-SCAN. Ασθενείς που χρειάζονται αυτές τις υπηρεσίες αναγκάζονται να μετακινούνται εκτός Περιφέρειας, κυρίως προς τη Θεσσαλονίκη.
Στην ακτινοθεραπεία οι μετακινήσεις μπορεί να είναι συνεχείς. Μία θεραπεία μπορεί να απαιτεί 10 ή 15 συνεδρίες, με τον ασθενή και συχνά τον συνοδό του να κάνουν κάθε φορά εκατοντάδες χιλιόμετρα για τη μετάβαση και την επιστροφή.
«Αυτοί οι άνθρωποι θα γλιτώσουν σε όλη τη Δυτική Μακεδονία μια πολύ μεγάλη ταλαιπωρία», τονίζει ο κ. Τσαλικάκης.
Δύο ακτινοθεραπευτικά μηχανήματα και PET-SCAN
Στον σχεδιασμό προβλέπονται δύο ακτινοθεραπευτικά μηχανήματα μαζί με τον απαραίτητο συνοδό εξοπλισμό, αξονικός για τη στόχευση των θεραπειών, μαγνητικός τομογράφος και PET-SCAN.
Παράλληλα, η χημειοθεραπεία που ήδη παρέχεται στο Μποδοσάκειο θα ενισχυθεί, ώστε να καλύπτεται μεγαλύτερο εύρος θεραπευτικών σχημάτων.
«Θέλουμε να την αναπτύξουμε στην πλήρη γκάμα των χημειοθεραπειών», αναφέρει ο κ. Τσαλικάκης. «Το βασικό, το καινούριο και το πολύ θετικό για την περιοχή είναι το PET-SCAN και η ακτινοθεραπεία. Και η ενίσχυση φυσικά όλης της γκάμας χημειοθεραπείας», προσθέτει.
Ο σχεδιασμός δεν σταματά σε αυτές τις υπηρεσίες. Όπως αναφέρει ο διοικητής της 3ης ΥΠΕ, εξετάζεται και η περαιτέρω ανάπτυξη της χειρουργικής αντιμετώπισης ογκολογικών περιστατικών στο Μποδοσάκειο.
«Γι’ αυτό τη λέμε ολιστική, γιατί πιάνει και το PET-SCAN, πιάνει χημειοθεραπεία, θα προσπαθήσουμε και τη χειρουργική να την αναπτύξουμε κι άλλο», σημειώνει.
«Σχεδόν το 90% των αναγκών ενός καρκινοπαθούς»
Με τις νέες υπηρεσίες ο κ. Τσαλικάκης εκτιμά ότι οι περισσότερες ανάγκες των ογκολογικών ασθενών θα μπορούν να καλύπτονται μέσα στη Δυτική Μακεδονία.
«Πιστεύω ότι μόλις ολοκληρωθεί όλο αυτό το έργο, η Δυτική Μακεδονία θα έχει καλυφθεί σχεδόν στο 90% των αναγκών ενός καρκινοπαθούς», αναφέρει στα Μακεδονικά Νέα.
Θα υπάρχουν και περιστατικά που θα συνεχίσουν να κατευθύνονται σε μεγαλύτερα και περισσότερο εξειδικευμένα νοσοκομεία. Ο κ. Τσαλικάκης αναφέρει ενδεικτικά το Θεαγένειο, το ΑΧΕΠΑ, το Ιπποκράτειο, το Παπαγεωργίου και το Παπανικολάου, όπου αντιμετωπίζονται περιστατικά και θεραπείες που απαιτούν εξειδικευμένες υποδομές και προσωπικό.
Ιδιαίτερη σημασία δίνει και στο PET-SCAN. Όπως λέει, η Δυτική Μακεδονία έχει πληθυσμό περίπου 250.000-270.000 κατοίκων και η λειτουργία ενός τέτοιου μηχανήματος καλύπτει ανάγκη που ο ίδιος είχε εντοπίσει και μέσα από προηγούμενη εμπειρία του στον σχεδιασμό αντίστοιχων υπηρεσιών σε άλλες περιοχές της χώρας.
Η πρωτοβουλία για την καταγραφή των αναγκών
Το αίτημα για καλύτερη ογκολογική κάλυψη είχε ήδη τεθεί από φορείς της Δυτικής Μακεδονίας όταν ο κ. Τσαλικάκης ανέλαβε τη διοίκηση της 3ης ΥΠΕ. Όπως αναφέρει, τον είχαν προσεγγίσει ο περιφερειάρχης, ο αντιπεριφερειάρχης, τοπικοί παράγοντες και βουλευτές της περιοχής. Η επιλογή του ήταν να μην προχωρήσει άμεσα σε έναν σχεδιασμό χωρίς προηγουμένως να καταγραφούν οι πραγματικές ανάγκες.
«Για να σχεδιάσεις κάτι, καταρχήν πρέπει να μετρήσεις, να δεις ποια είναι τα δεδομένα σου και τα στοιχεία», λέει.
Ο ίδιος εξηγεί ότι ο αριθμός των ασθενών επηρεάζει άμεσα το μέγεθος και τη δυναμικότητα μιας μονάδας. Ως παράδειγμα αναφέρει την εμπειρία του από τη Μονάδα Ημερήσιας Νοσηλείας «Νίκος Κούρκουλος» του Θεαγενείου, όπου ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεψε μεγάλο αριθμό θέσεων χημειοθεραπείας και στη συνέχεια αποδείχθηκε αναγκαίος λόγω του όγκου των θεραπειών.
Στην περίπτωση της Δυτικής Μακεδονίας προχώρησε έρευνα με τη συμμετοχή του ΕΚΠΑ και άλλων φορέων. Τα πλήρη στοιχεία πρόκειται να δημοσιευθούν σε επιστημονικό περιοδικό και για αυτό ο κ. Τσαλικάκης δεν δίνει ακόμη συγκεκριμένο αριθμό ασθενών που σήμερα μετακινούνται εκτός Περιφέρειας. «Αυτά είναι στοιχεία της έρευνας τα οποία θα ανακοινωθούν. Έχουν φύγει για δημοσίευση», αναφέρει.
Για τον ίδιο, πάντως, ο σχεδιασμός των υπηρεσιών δεν εξαρτάται μόνο από το αν ο αριθμός των περιστατικών είναι μεγαλύτερος ή μικρότερος. «Είτε αφορούσε εκατό, είτε χίλιους, είτε δύο χιλιάδες, εμείς βλέπουμε και μετράμε το τι λείπει από την περιοχή για να δώσουμε υπηρεσίες υγείας», σημειώνει.
Ο κ. Τσαλικάκης αναγνωρίζει παράλληλα ότι η προσπάθεια βρήκε ανταπόκριση από τους φορείς της περιοχής. «Η αλήθεια είναι ότι ήμουν πολύ τυχερός γιατί είχα ανθρώπους εκεί από την τοπική κοινωνία που είχαν ήδη ξεκινήσει να δουλεύουν την ανάγκη», λέει, αναφερόμενος στην Περιφέρεια και στους τοπικούς παράγοντες που είχαν θέσει το ζήτημα.
Ο ρόλος της Δίκαιης Μετάβασης και τα επόμενα βήματα
Για να προχωρήσει το Κέντρο έπρεπε να βρεθεί και η χρηματοδότηση για ένα έργο που φτάνει τα 27 εκατ. ευρώ.
Ο κ. Τσαλικάκης αναφέρει ότι η δυνατότητα χρηματοδότησης μέσω του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης ήταν καθοριστική, καθώς ένα έργο τέτοιου ύψους δεν είναι εύκολο να καλυφθεί από τις συνηθισμένες χρηματοδοτικές δυνατότητες του συστήματος Υγείας.
Με εξασφαλισμένη τη χρηματοδότηση, η σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου έθεσε τις προτεραιότητες και πλέον ακολουθεί η προετοιμασία του φακέλου, ο καθορισμός του φορέα υλοποίησης και η εκπόνηση των σχετικών μελετών.
«Θα εμπλακεί η Περιφέρεια, εμείς, το νοσοκομείο, όλοι δηλαδή. Και θα εμπλέξουμε κι άλλους, όποιους χρειαστεί στην πορεία», αναφέρει ο κ. Τσαλικάκης προσθέτοντας πως την ίδια στιγμή εξετάζονται πολλές κρίσιμες λεπτομέρειες και τεχνικά στοιχεία καθώς υπάρχουν ειδικές απαιτήσεις λόγω της ακτινοβολίας πχ στο ακτινοθεραπευτικό τμήμα.
Ο σχεδιασμός των χώρων, η ακτινοπροστασία, το πάχος των τοίχων και της οροφής και ακόμη και οι διαστάσεις των ανοιγμάτων από τα οποία πρέπει να περάσουν τα μηχανήματα πρέπει να προβλεφθούν πριν αρχίσει η κατασκευή.
Για τη μελέτη εξετάζεται η συνεργασία με ειδικούς που έχουν εμπειρία από ακτινοθεραπευτικά κέντρα που έχουν ήδη κατασκευαστεί στη χώρα.
«Όλα αυτά τώρα αρχίζουν και μπαίνουν στις λεπτομέρειες. Αυτό σημαίνει η μελέτη», αναφέρει ο διοικητής της 3ης ΥΠΕ.
Η επιλογή αυτή γίνεται ώστε ζητήματα που αφορούν τη λειτουργία και τον εξοπλισμό να έχουν προβλεφθεί πριν ξεκινήσει η κατασκευή και να περιοριστούν οι αλλαγές κατά την εκτέλεση του έργου.
Ο ίδιος δεν δίνει ακόμη συγκεκριμένη ημερομηνία ολοκλήρωσης. Όπως εξηγεί, πρώτα πρέπει να ολοκληρωθούν τα επόμενα στάδια της μελέτης και να υπάρχει σαφέστερη εικόνα για τον χρόνο που θα απαιτηθεί για τη δημοπράτηση και την κατασκευή.
Προσλήψεις και εκπαίδευση πριν από τη λειτουργία
Η στελέχωση θα αρχίσει πριν ολοκληρωθεί το Κέντρο.
«Κάποιες ειδικότητες θα τις πάρουμε νωρίτερα», αναφέρει ο κ. Τσαλικάκης, σημειώνοντας πως το ακριβές χρονοδιάγραμμα θα εξαρτηθεί μεταξύ άλλων από την πορεία της κατασκευής και από τον εξοπλισμό που θα επιλεγεί στον διαγωνισμό.
Το προσωπικό που θα εργαστεί στο ακτινοθεραπευτικό θα πρέπει να εκπαιδευτεί πάνω στα συγκεκριμένα μηχανήματα πριν αυτά τεθούν σε λειτουργία, για αυτό οι προσλήψεις ορισμένων ειδικοτήτων θα πρέπει να προηγηθούν της παράδοσης του έργου.
Σύνδεση με τον νέο Εθνικό Σχεδιασμό για τον Καρκίνο
Το Κέντρο της Πτολεμαΐδας σχεδιάζεται την περίοδο κατά την οποία προετοιμάζεται και το νέο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τον Καρκίνο, στην Ομάδα Εργασίας του οποίου συμμετέχει ο κ. Τσαλικάκης. Όπως αναφέρει, η Επιτροπή έχει ήδη αρχίσει να συνεδριάζει και έχει δημιουργήσει επιμέρους ομάδες εργασίας.
Στον σχεδιασμό εξετάζεται ένα δίκτυο στο οποίο οι περιφερειακές μονάδες θα συνδέονται με μεγαλύτερα και πιο εξειδικευμένα κέντρα.
Ένα από τα ζητήματα που θα πρέπει να καθοριστούν είναι ποιες θεραπείες μπορούν να παρέχονται σε κάθε περιφερειακή μονάδα και ποια περιστατικά θα κατευθύνονται σε εξειδικευμένα κέντρα.
Ο κ. Τσαλικάκης επισημαίνει ακόμη ότι ο σχεδιασμός πρέπει να παρακολουθεί τις αλλαγές στην ογκολογική θεραπεία, όπως οι εξατομικευμένες και οι κυτταρικές θεραπείες.
Στη Δυτική Μακεδονία, το επόμενο βήμα είναι η ολοκλήρωση των μελετών και του φακέλου για να προχωρήσει η υλοποίηση.
«Η τοπική κοινωνία ήθελε. Ήρθε με πρόταση και αυτό βοήθησε πολύ αυτήν την προσπάθεια», τονίζει ο κ. Τσαλικάκης ο οποίος όπως λένε άνθρωποι που τον γνωρίζουν από τον χώρο της υγείας, δείχνει ιδιαίτερη ευαισθησία σε ζητήματα ογκολογικών ασθενών.
ΠΗΓΗΠΗΓΗ
