Πῶς θεσπίσθηκε ἡ Ἑορτή των Χριστουγέννων!… γράφει ο Αρχιμανδρίτης π. Νικηφόρος Μανάδης

Πῶς θεσπίσθηκε ἡἙορτή των

Χριστουγέννων!… γράφει ο Αρχιμανδρίτης π. Νικηφόρος Μανάδης.

Ἡ γιορτὴ τῶν Χριστουγέννων γιορταζόταν μέχρι τὸν 4ο αἰῶνα τὴν 6η Ἰανουαρίου μαζὶ μὲ τὰΘεοφάνεια. Δηλαδὴ Γέννησι Χριστοῦ καὶ Βάπτισι γιορταζόταν μαζὶ μὲ τὸὄνομα Ἐπιφάνεια. Μέχρι νὰ καθορισθῆἡ τέλεσι τῶν Χριστουγέννων στὶς 25 Δεκεμβρίου πέρασε διάφορες φάσεις καὶσυνδυασμούς.

Γεγονὸς εἶναι ὅτι καθιερώθηκε καὶ γιορτάστηκε γιὰ πρώτη φορὰ στὴν Ρώμη στὰ μέσα τοῦ 4ου αἰῶνος ἐπὶ πάπα Λιβερίου 352-366. Σχεδὸν συγχρόνως εἰσήχθη στὴν Καισάρεια ἀπὸ τὸν Μ.Βασίλειο τὸ 379. Ὑπάρχει ὁμιλία του  «εἰς τὴν ἁγίαν τοῦ Χριστοῦ Γέννησιν» ΡG 31,1457-1476. Στὸν μεγάλο Ναὸ τῆς Ἀντιοχείας γιορτάσθηκε τὸ 386, ὅταν τὴν 20η Δεκεμβρίου ὁ πρεσβύτερος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος ἐκφώνησε ὁμιλία στὴν μνήμη τοῦ μακάριου Φιλογόνιου ΡG 48,752 ποὺεἶχε διατελέσει ἐπίσκοπός της. Στὴν ὁμιλία του αὐτὴ λέγει γιὰ τὴν γιορτὴ τῶν Χριστουγέννων, «καὶγὰρ ἑορτὴ μέλλει προσελαύνειν, ἡ πασῶν τῶν ἑορτῶν σεμνοτάτη καὶ φρικωδεστάτη, ἣν οὐκ ἂν τις ἁμάρτοι Μητρόπολιν πασῶν τῶν ἑορτῶν προσειπών. Τίς δε ἐστιν αὕτη; Ἡ κατὰ σάρκα τοῦΧριστοῦ Γέννησις».

Στὴν Κωνσταντινούπολι εἰσήχθη ἐπὶ Γρηγορίου Θεολόγου 379-385. Στὰ δὲἹεροσόλυμα τὸ 431. ἘπὶἸουστινιανοῦ διαδόθηκε σὲὅλην τὴν Ἀνατολὴ πλὴν τῆς Ἀρμενίας, ἡὁποία διετήρησε ἑνωμένες τὶς δύο ἑορτὲς Χριστουγέννων καὶ Φώτων. Τὰ Φῶτα ἔλαβαν τὸὄνομά τους ἀπὸ τὴν ὁμιλία τοῦΓρηγορίου Θεολόγου «εἰς τὰ Φῶτα». (Τὰ στοιχεῖα ἀπὸἄρθρο Γ.Μπεκατώρου ΘΗΕ τ.12,350-354).

ἀρ.νι.μα.

24Δεκ2020