ΟΙ ΜΑΝΑΡΙΣ ΜΑΣ… ΓΡΑΦΕΙ Ο ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗΣ π. ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΜΑΝΑΔΗΣ

Ἀρὰπιδίμ’ πααίνου κι ἔρχουμι, κλώθουμι

κι γυρνιοῦμι κι οὕλου στοὺχουργιὸεἶμι. Κάθουμι κι σκέφτουμι, ἅμα δὲν κοιμοῦμι ὅλ’ τς παλιοί μας. Παίρου μὶν’ἀράδα τὰσπίτχια και στς δγυὸτς μαχαλάδις κι θυμοῦμι πόσ’ παποῦδις ἀγνώρσα. Τς λέου ὅλ’ μὶτὰοὐνόματα τς. Νὰσὶπῶνὰκαταλάβς ἕνας παπποῦς οὐγδουντάρς τοὺ1940 εἶχι γηννθεῖτοὺ1860 κι ἕνας ἰνηνηντάρς τοὺ1850!

Τώραϊας σὰν τὶθυμήθκα λές; Τς μανάρις τς γίδις ποὔχαμι πρῶτ’ στοὺχουργιό. Ὕστιρα εἶχαν κι ἄλλ’, μέχρι π’γίνκι οὑλόκληρου κουπάδ’. Μανάρις ἴλιγάμι τς γίδις π’κρατούσαμι στοὺσπίτ’ κι μανάργια ἴλιγάμι τ’ἀρνιά, π’βουσκούσαμι τοὺκαλουκαίρ’.

Νοίκιαζαν κα’ τοὺ1959 στοὺτρανό μας τοὺσπίτ’, στοὺπέρα τοὺδουμάτιου ἀποὔχει κι τζιάκ’, ἡἈπουστουλάκς ἡΖυγούρς ἀπ’ τὰΣέρβγια μὶτοὺν ἀδιρφότ’. Αὐτοὶεἶχαν πριουνουκουρδέλλα κι ἔφκιαναν δλιὲς ξυλουργικές. Εἶχαν ‘νκουρδέλλα ἀπάν’ στ’ παπποῦτ’Λοιπὸν τ’Τζιώνα στοὺπαλιὸτοὺσπίτ’ γειτουνιὰμὶτ’Τράτσα, τ’ΤσακνἈντρέα, τ’Τζιαντουϊάνν’ κι τ’ ἀδιρφοῦμ’ τ’Πουστόλ’. Ὅταν ἔφυγαν, πούλτσαν ‘νκουρδέλλα στὰπιδγιὰτς Χαρίσινας. Σιαὐτὸτοὺσπίτ’ ἔρχουνταν ὕστιρα ἡΔημητράκς ἡκαλαντζῆς ἀπ’ τ’Λουζιανὴκιἀγάνουναν μὶτὰπιδγιάτ’ τὰμπακούργια μας. ἩΔημητράκς, ἀγαθὸς ἄνθρουπους, κοιμοῦνταν πουλλὲς φουρὲς στοὺθκό μας τοὺσπίτ’. Ἰμένα μ’ἴλιγι Χρηστάκινα. ἩΒασίλτς ἡγιόςτ’ ἔψιλνι κι ὕστιρα γίνκη παπᾶς ζνΚουζάν’.

ἩἈπουστουλάκς στὰΣέρβγια εἶχαν μανάρις γίδις ἀποὺκαλὴράτσα. Δὲν ἦταν ντίπ μαλτέζκις-βιλτιουμένις, ἀλλὰἦταν μστριώτκις, εἶχαν καλὸμαστάρ’ κι ἔβγαναν καλὸγάλα. Ἅμα γένντσαν οἱγίδις τς μᾶς ἴφιραν ἕνα κατσκούλ’ μαρτζιλάτου. Ἰμεῖς τοὺτράνιψάμι μὶτοὺμπιμπιρό. Γίνκι καλὴγίδα. Μᾶς γένντσι ‘μπρώτ’ τ’χρουνιὰτ’Μιγάλ’ Πέφτ’ τ’χαραή. Ἅμα ζουρίσκι νὰγηννήσ’ μᾶς ἔφυγι ἀπ’ τ’ἀχούρ’ κι πῆγι κάτ’ στὰνουχτάργια κα’ ‘νΤρανὴτ’Βρύσ’. Ἰμεῖς ‘νἔψαζάμι παντοῦ. Τιλικῶς ‘νἄμπλαξάμι. Μέσ’ σὶμνιὰνιρουφαϊὰγένντσι δγυὸκατσκούλια. Καλὰπ’δὲν ‘νἄμπλαξι καμνιὰἀλούπου νὰμᾶς τὰγραβαλίσ’. Τἄδουσάμι στς θκοί μας, ἕνα στοὺν παπποῦτοὺΖιώγα κι ἕνα στοὺμπαρμπαΜιχάλ’.

Βγῆκι καλὴμανάρα ἡθκή μας. Νἔπιρνέτι μὶτοὺσκνὶκι τ’βουσκούσιτι σιαπὰν κα’ τὰπαλιὰτ’ἀμπέλια. Φόντας ‘νἴλιγάμι Μαρίκα, μᾶς ἄκουγι κι βέλιαζι. Ἰκεῖεἶχι ζίγρις, βατσινιές, καραγάτσια, κουρουμπλιές, τσαπουρνιὲς κι ἕνα σουρὸβλαστάργια. Ἔπιρνέτι κι ψουμὶκουντά σας, ἅμα πνούσιτι νὰτρῶτι. Μ’ἴλιγι ἡΒασίλτς, «μάννα, βάλι μας λίγου παραπάν’ ψουμὶγιατ’ἔρχουντι κι ἄλλα πιδγιὰἰκεῖσιαπάν’ κι ἅμα δὲν ἔχν’ νὰφᾶν νὰτὰδίνουμι κι αὐτὰἀκι νὰμὴν τρῶμι μόνου ἰμεῖς κι μιτροῦν τς χαψιές μας». Μνιὰφουρὰβουσκούσιτι τ’ἀρνιὰσιαπέρα κα’ τὰΜαυρόϊα, παρακάτ’ ἀπ’ τς Στινοῦρις κι παραπάν’ ἀπ’ τς Μάρους τοὺν Βυρὸκι γὼσᾶς εἶχα βάλ’ δγυὸλειτουργιές. Τ’μνιὰσᾶς ‘νἔφαγι ἕνας Τρανὸς κι ‘τδεύτηρ’ τ’γκύλτσιτι κι σᾶς ἔπισι μέσα σι ἕνα μκρὸΒυρό. Ὅμους ‘νἔβγαλέτι κι ν’ἔφαγέτι, ἀφοῦπνούσιτι. Ἅμα ἔρχουσάσταν ἀπ’ τ’βουσκὴ‘νἀρμιγιέτι κιόλα, τὄβραζέτι κι τοὔπνιτι ἢτὄφκιανέτι παπάρα.

Ὢχ μάνναμ’ καλή, σὰν τὶδουκιοῦμι κι γώ; Φτουχὰχρόνια. Καλὰχρόνια.

Ἄει Δόξα Τουν.

παπαδγιὰἈφρουδίτ’

κι ἡγιός τς ἀρ.νι.μα.

σαββάτου 22.2.2020