Ο ΠΤΟΛΕΜΑΪΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΖΙΩΝΑΣ: Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΠΡΥΤΑΝΗΣ ΤΟΥ “ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ” ΑΤΕΙΘ (ΤΙ ΑΛΛΑΖΕΙ ΜΕ ΤΗ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΠΑΕ)
Εδώ και λίγους μήνες ο ακαδημαϊκός “χάρτης” της
χώρας άλλαξε, καθώς το “ιστορικό” Αλεξάνδρειο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Θεσσαλονίκης αποτελεί παρελθόν, παραδίδοντας τη “σκυτάλη” στο νέο Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδας, το οποίο… “έφτασε” για να αποτελέσει μια πολύ μεγάλη δύναμη στον ακαδημαϊκό κλάδο της χώρας.
Το ΔΙΠΑΕ συνένωσε κάτω από την “ομπρέλα” του το ΑΤΕΙΘ, το ΤΕΙ Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης αλλά και το ΤΕΙ Κεντρικής Μακεδονίας, δημιουργώντας νέα προγράμματα σπουδών σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο.
Το ThessToday.gr μίλησε με τον τελευταίο Πρύτανη του ιστορικού ΑΤΕΙΘ και νυν Αντιπρόεδρο της Διοικούσας Επιτροπής του ΔΙΠΑΕ, Παναγιώτη Τζιώνα, για το τέλος μιας λαμπρής εποχής, το νέο κεφάλαιο που “ανοίγει”, τα πλεονεκτήματα της συγκρότησης του ΔΙΠΑΕ αλλά και για το πρόβλημα των σκουπιδιών που έχει δημιουργηθεί στις εγκαταστάσεις του πρώην ΑΤΕΙΘ στη Σίνδο.
Ε: Το Διεθνές Πανεπιστήμιο αποτελεί, εδώ και λίγους μήνες, γεγονός. Τι άλλαξε, μέχρι στιγμής, στο πρώην ΑΤΕΙΘ και τι πρόκειται να αλλάξει το επόμενο διάστημα, μέχρι και την έναρξη της νέας ακαδημαϊκής χρονιάς;
Α: Άλλαξαν πάρα πολλά. Δημιουργήθηκαν νέα τμήματα, νέες σχολές και δημιουργούνται νέα προγράμματα σπουδών. Υπήρξαν συγχωνεύσεις μεταξύ κάποιων τμημάτων, καθιστώντας τα βιώσιμα και ανταγωνιστικά, δημιουργήθηκαν πενταετή προγράμματα σπουδών. Μέχρι την έναρξη της νέας ακαδημαϊκής χρονιάς, οι φοιτητές που θα επιλέξουν αυτά τα τμήματα στο μηχανογραφικό τους θα δουν τα νέα προγράμματα σπουδών. Ο συνολικός ακαδημαϊκός και ερευνητικός σχεδιασμός γίνεται πλέον σε επίπεδο Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδος, κάτι που προβλέπει διαμοιρασμό πόρων, οικονομίες κλίμακας και μία γενικότερη ενίσχυση και αναβάθμιση των διαδικασιών, ιδιαίτερα και με τις νέες θέσεις προσωπικού που πιστεύουμε ότι θα έρθουν.
Ε: Μέχρι τη δημιουργία του ΔΙΠΑΕ υπήρχαν κάποιες αντιδράσεις από μερίδα φοιτητών. Η μετάβαση στη νέα μορφή ήταν ομαλή;
Α: Η μετάβαση ήταν ομαλή. Εμείς στο ΑΤΕΙΘ κάναμε περισσότερες από 50 συνεδριάσεις της Συγκλήτου (όπου συμμετείχαν δια των εκπροσώπων τους οι φοιτητές αλλά και όλες οι κατηγορίες προσωπικού), διερευνώντας διεξοδικά όλες τις διαστάσεις της συγχώνευσης και πραγματικά, προχωρήσαμε δημοκρατικά και με μεγάλη αποδοχή από την πλειοψηφία των φοιτητών. Τώρα, συγκεκριμένες ομάδες φοιτητών που πίστευαν ότι θίγονται μελλοντικά δικαιώματά τους, έθεσαν τα επιχειρήματά τους και είχαν την ευκαιρία να ακουστούν σε κάθε επίπεδο (από τη Σύγκλητο μέχρι και στο Υπουργείο αλλά και σε άλλους βουλευτές, φορείς, επιμελητήρια, στη δημόσια διαβούλευση του νομοσχεδίου κλπ.). Δόθηκαν λύσεις και, ξέρετε, η διαδικασία είναι δυναμική, δε σταματά εδώ. Εφόσον προκύψουν νέες συνέργειες μεταξύ των τμημάτων και ξεπεραστούν προβλήματα έλλειψης προσωπικού σε κάποια τμήματα, μπορούμε να ξανασχεδιάσουμε ενισχύοντας αντικείμενα που έχουν ζήτηση στην κοινωνία και στην αγορά.
Ε: Θα υπάρξουν αλλαγές ως προς τη σύσταση των προγραμμάτων σπουδών που προσφέρονται μέχρι σήμερα σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο; Θα προστεθούν νέα επιστημονικά πεδία;
A: Τα προγράμματα σπουδών επανασχεδιάζονται από όλα τα τμήματα, τόσο σε προπτυχιακό όσο και σε μεταπτυχιακό επίπεδο. Δεδομένου ότι δημιουργήθηκαν και νέα τμήματα και σχολές, υπήρξαν συγχωνεύσεις τμημάτων, άλλαξε η διάρκεια κάποιων τμημάτων σε πενταετείς σπουδές, οι αλλαγές θα είναι σημαντικές και θα προστεθούν και νέα επιστημονικά πεδία.
Ε: Οι φοιτητής που ξεκίνησαν τις σπουδές τους στο ΑΤΕΙΘ θα μπορέσουν να τις ολοκληρώσουν, αποκτώντας τίτλο Πανεπιστημίου;
Α: Εφόσον το επιθυμούν, οι υπάρχοντες φοιτητές θα ακολουθήσουν μία διαδικασία που το κάθε τμήμα θα ορίσει, για να αποκτήσουν τον τίτλο Πανεπιστημίου. Η διαδικασία αυτή περιγράφεται στον ιδρυτικό νόμο του ΔΙΠΑΕ και θα περιλαμβάνει κάποια πρόσθετα μαθήματα από το νέο πρόγραμμα σπουδών που κάθε τμήμα θα ορίσει. Διαφορετικά θα αποκτήσουν το πτυχίο ΤΕΙ, παρακολουθώντας αποκλειστικά το πρόγραμμα σπουδών όπως είναι σήμερα.
Ε: Θα μπορεί πλέον ένας μεταπτυχιακός φοιτητής να συνεχίσει τις σπουδές του σε διδακτορικό επίπεδο;
Α: Ναι. Ακριβώς αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα της μετεξέλιξης των ΤΕΙ σε πανεπιστήμια. Αυτή η ακαδημαϊκή ολοκλήρωση είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς θα μπορεί να εκτελείται έρευνα στα νέα ιδρύματα, κάτι που στο παρελθόν γινόταν με τη συμμετοχή του ακαδημαϊκού προσωπικού των ΤΕΙ, αλλά επιβλέποντες των επιτροπών ήταν δια νόμου αποκλειστικά οι καθηγητές πανεπιστημίων. Με αυτόν τον τρόπο διορθώνεται μία στρέβλωση, καθώς πολλοί καθηγητές ΤΕΙ, ενώ στην ουσία καθοδηγούσαν έρευνες, έπρεπε να εμφανίζονται ως απλά μέλη των επιτροπών.
Ε: Τα αποτελέσματα των πανελλαδικών εξετάσεων ανακοινώθηκαν και ξεκίνησε η περίοδος υποβολής μηχανογραφικών δελτίων. Θα μπορεί ένας μαθητής να δηλώσει τμήματα του ΔΙΠΑΕ στο μηχανογραφικό του για το νέο ακαδημαϊκό έτος;
Α: Ήδη όλα τα τμήματα του ΔΙΠΑΕ βρίσκονται στο νέο μηχανογραφικό δελτίο και μπορούν να δηλωθούν για το νέο ακαδημαϊκό έτος.
Ε: Συνολικά, ποια θα είναι τα οφέλη που θα αποκομίσει το πρώην ΑΤΕΙΘ από τη συνένωσή του με άλλα ΤΕΙ, υπό την «ομπρέλα» του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδος;
Α: Έγινε εκ νέου σχεδιασμός των τμημάτων και της ακαδημαϊκής διάρθρωσης ώστε να προκύψουν οφέλη από οικονομίες κλίμακας. Μεγαλώνει αισθητά ο αριθμός του ακαδημαϊκού προσωπικού και μπορεί έτσι να διεκδικήσει μεγάλα διεθνή προγράμματα και να συμμετέχει σε μεγάλα διεθνή consortia. Δίνονται νέες δυνατότητες έρευνας, νέες δυνατότητες διασύνδεσης με την κοινωνία, την παραγωγή.
Ε: Ποιες είναι οι αλλαγές στη σύσταση της διοικούσας επιτροπής του ΔΙΠΑΕ;
Α: Η παλιά Διοικούσα Επιτροπή του ΔΙΠΑΕ επαυξήθηκε με τους υπηρετούντες Πρυτάνεις και Αντιπρυτάνεις των τριών ΤΕΙ και προστέθηκαν σε αυτήν και ορισμένα νέα μέλη ώστε να γίνει 25-μελής.
Ε: Ένα πολύ σημαντικό θέμα που έχει απασχολήσει τη φοιτητική, και όχι μόνο, κοινότητα του πρώην ΑΤΕΙΘ το τελευταίο διάστημα είναι αυτό των σκουπιδιών σε όλους τους χώρους των εγκαταστάσεών του. Τι ακριβώς έχει συμβεί;
Α: Δυστυχώς το ΑΤΕΙΘ δε διαθέτει δικό του προσωπικό καθαριότητας και είναι αναγκασμένο να προστρέχει σε προκηρύξεις στις οποίες εταιρείες αναλαμβάνουν μετά από διαγωνισμό την καθαριότητα. Αυτές οι δημόσιες διαγωνιστικές διαδικασίες ακολουθούν ένα πολύπλοκο πλαίσιο το οποίο έχει στάδια υποβολής υπομνημάτων, ενστάσεων κλπ. και ορισμένες φορές καθυστερούν επειδή δημιουργούνται νομικά ζητήματα και πρέπει να απαντώνται διεξοδικά για να μην ακυρωθεί η συνολική διαδικασία. Αυτές οι καθυστερήσεις συνέπεσαν με γραφειοκρατικής και νομικής φύσης προβλήματα που προκλήθηκαν από την διαδικασία συγχώνευσης των 4 ιδρυμάτων στη δημιουργία του ΔΙΠΑΕ, πχ ενοποίηση προϋπολογισμών κλπ. κάτι που είναι αναμενόμενο σε εγχειρήματα αυτής της κλίμακας. Ο Δήμος συνέχισε την αποκομιδή σκουπιδιών από τους κάδους στην εσωτερική περιμετρική οδό του ιδρύματος και αυτό βοήθησε, καθώς ο κόσμος πήγαινε μέχρι εκεί τα σκουπίδια του. Ακόμη, κάποιες εθελοντικές δράσεις φοιτητών και προσωπικού, τις οποίες οφείλουμε να επαινέσουμε, απάλυναν κάπως το πρόβλημα, το ίδιο και κάποιες προσπάθειες που γίνονταν σαββατοκύριακα στα μεταπτυχιακά μαθήματα. Σε καμία περίπτωση όμως κάτι τέτοιο δεν αποτελεί λύση.
Ε: Πότε θα βρεθεί λύση στο θέμα με τα σκουπίδια και οι χώροι του Πανεπιστημίου θα επανέλθουν στην μέχρι πρότινος κατάσταση;
Α: Καταβλήθηκε κάθε δυνατή προσπάθεια από το ΔΙΠΑΕ και τις υπηρεσίες μας και η διαδικασία έφτασε στο τέλος της. Ήδη ολοκληρώθηκε ο διαγωνισμός, υπάρχει προσωρινός ανάδοχος, ολοκληρώθηκε η περίοδος των ενστάσεων και η Επιτροπή Ενστάσεων συνεδριάζει μέσα στην ερχόμενη εβδομάδα, ενώ σε επόμενη συνεδρίαση της Διοικούσας Επιτροπής του ΔΙΠΑΕ θα οριστικοποιηθεί το αποτέλεσμα και θα ξεκινήσει ο εργολάβος. Πάντως μία μόνιμη λύση θα αποτελούσε η πρόσληψη μόνιμου προσωπικού καθαριότητας από το νέο ΔΙΠΑΕ καθώς ήδη και αλλού αντιμετωπίζουν αντίστοιχα προβλήματα.
Ε: Πριν από λίγες μέρες το Υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε το σχέδιό του για την αντιστοίχιση-ισοτίμηση των πτυχίων Τεχνολογικής Εκπαίδευσης (ΤΕ) με τα πτυχία Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΠΕ). Ποια είναι η γνώμη σας;
Α: Είναι κάτι που πρέπει να γίνει. Καθώς η αυτόματη μετατροπή των πτυχίων ΤΕ σε ΠΕ δεν είναι σύννομη, σύμφωνα με το Υπουργείο, και προσκρούει σε αποφάσεις του ΣτΕ που αναφέρονται στο διακριτό ρόλο των πυλώνων της ανώτατης εκπαίδευσης, προτείνεται από το Υπουργείο μια διαδικασία εξετάσεων σε ορισμένα μαθήματα (χωρίς διαδικασία κατατακτήριων εξετάσεων), δύο φορές το χρόνο, αφού οριστούν σε κάθε πεδίο τα αντίστοιχα μαθήματα και ανακοινωθούν τα εξεταστικά κέντρα. Η γνώμη μου είναι πως αποτελεί ένα χρόνιο πρόβλημα που πρέπει να λυθεί οριστικά, μέσα σε ένα δίκαιο και νόμιμο πλαίσιο που δε θα επιδέχεται αμφισβητήσεων.
Ε: Κλείνοντας, το κεφάλαιο ΑΤΕΙΘ έχει πλέον ολοκληρωθεί και αυτό του ΔΙΠΑΕ άνοιξε. Αποτελέσατε τον τελευταίο Πρύτανη του ιστορικού Ιδρύματος πριν από την αλλαγή της σύστασής του. Ποιο είναι το όραμα σας για το ΔΙΠΑΕ και ποιο είναι το μήνυμα που θέλετε να στείλετε;
Α: Πράγματι, κλείνει ένα πολύ σημαντικό και ιστορικό κεφάλαιο για την εκπαίδευση στη χώρα μας. Το ΑΤΕΙΘ υπήρξε από τα δυναμικότερα ιδρύματα, με σημαντική προσφορά στην κοινωνία στην αγορά στις επιχειρήσεις και τους οργανισμούς, εκπαιδεύοντας πολύ υψηλού επιπέδου στελέχη. Έφτασε σε πολύ υψηλές θέσεις στη συγκριτική αξιολόγηση μεταξύ Πανεπιστημίων-ΤΕΙ για όλη τη χώρα και τόσο εμείς όσο και οι απόφοιτοί του είμαστε όλοι ιδιαίτερα περήφανοι για την ιστορία του. Έφτασε όμως η στιγμή της μετεξέλιξής του σε αυτό που από πολύν καιρό ήδη ήταν: σε ένα πανεπιστήμιο χωρίς περιορισμούς, με υψηλούς στόχους και διεθνή προσανατολισμό. Δουλέψαμε πολύ το τελευταίο διάστημα για αυτήν την μετεξέλιξη, που θεωρούμε πως είναι για το καλό της κοινωνίας, της χώρας, των φοιτητών μας. Δε σας κρύβω βέβαια πως, ως τελευταίος Πρύτανης του ΑΤΕΙΘ, κάτι τέτοιο σίγουρα συνοδεύεται και από ένα στοιχείο συγκινησιακής φόρτισης.
Στοχεύουμε σε ένα πραγματικά “διεθνές” πανεπιστήμιο, το οποίο θα μπορεί να δώσει νέα γνώση για τα σημαντικά προβλήματα του κόσμου μας, που δεν είναι πια τοπικά περιορισμένα αλλά παγκοσμίως αλληλοεξαρτώμενα. Το όραμά μας είναι για ένα ‘ευφυές’ πανεπιστήμιο, το οποίο να μπορεί να χρησιμοποιήσει όλα τα νέα εργαλεία που προσφέρει η 4η Βιομηχανική Επανάσταση, το Internet of things, την τεχνητή νοημοσύνη, την ρομποτική, τα MOOC’s , κλπ. για να μπορέσει να τα ενσωματώσει σε καινοτόμες παιδαγωγικές προσεγγίσεις προς όφελος των φοιτητών μας. Έτσι να καλλιεργήσει την κριτική σκέψη, την καινοτομία, την κοινωνική ευθύνη, την περιβαλλοντική συνείδηση, παράλληλα με την προσφορά γνώσεων υψηλού επιπέδου και έρευνας, τελικά, για το κοινωνικό καλό. Ένα πανεπιστήμιο ‘νησίδων αριστείας’, όπου θα προσφέρονται όλα τα εφόδια σε όλους ώστε εκκινώντας από κοινή βάση να κατακτούν το βέλτιστο, την αριστεία εκείνη που προάγει την εξέλιξη. Ένα πανεπιστήμιο ανοιχτό στην κοινωνία, με ανοικτές διαδικασίες και δεδομένα όπου είναι εφικτό, που θα παρουσιάζει τις κατακτήσεις και τα αποτελέσματά του. Ένα πανεπιστήμιο δημοκρατικό, που θα λειτουργεί με διαφάνεια σε όλες τις διαδικασίες του και λαμβάνοντας υπόψη χωρίς φοβίες και προκαταλήψεις τις απόψεις όλων των εμπλεκόμενων κοινωνικών φορέων, σε αγαστή εποικοδομητική συνεργασία με αυτούς.
Είναι γνωστό, από την Ευρωπαϊκή κυρίως εμπειρία, ότι τόσο οι συγχωνεύσεις φορέων όσο και η μετεξέλιξη ιδρυμάτων απαιτούν μεγάλη προσπάθεια και πρέπει να ξεπεράσουν αρκετά νομικά, γραφειοκρατικά και λειτουργικά προβλήματα. Νομίζω το κόστος αυτό είναι μικρό σε σχέση με τα αναμενόμενα οφέλη. Ευελπιστούμε το τελικό αποτέλεσμα, το νέο Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδας να είναι κάτι πολύ περισσότερο από το απλό άθροισμα των αρχικών μερών του.
Συνέντευξη: Ναπολέων Παπαδόπουλος
