ΜΑΡΚΟΣ ΑΡΕΘΟΥΣΙΩΝ… ΓΡΑΦΕΙ Ο ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗΣ π. ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΜΑΝΑΔΗΣ
ΜΑΡΚΟΣ ΑΡΕΘΟΥΣΙΩΝ… ΓΡΑΦΕΙ
Ο ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗΣ π. ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΜΑΝΑΔΗΣ
Ὁἱερομάρτυς Μάρκος, ἐπίσκοπος Ἀρεθουσίων τῆς Συρίας, γιορτάζει στὶς 29 Μαρτίου. Ἐμνημόνευσα βιαστικὰκαὶἀπαθῶς πολλὲς φορὲς τὸὄνομά του κατὰτὴν ἡμέρα τῆς ἑορτῆς του. Διότι ἔλεγα, κι ἄλλος ἕνας μάρτυρας. Ὅμως ὅταν διάβασα τὸπολυμαρτύριό του, πόνεσε ἡψυχή μου. Τὸπολυεγκληματικὸμαρτύριό του ἔγινε ἐπὶτῆς ταλαίπωρης βασιλείας ἸουλιανοῦτοῦΠαραβάτη.
ὉἸουλιανὸς εἶχε μεγάλο δίκαιο νὰἔχη βαρὺν πόνο γιὰτὴν δολοφονία τῆς οἰκογενείας του. Ὅμως εἶχε μεγάλο ἄδικο διότι πόνος του μετατράπηκε σὲἐκδίκησι. Ἡδὲἐκδίκησί του ἄλλαξε μέτωπο. Ἀντὶνὰἐκδικηθῆτὰπρόσωπα ποὺἔκαμαν τὰἐγκλήματα, θεώρησε ὑπεύθυνη τὴν ἐλεύθερη πλέον Ἐκκλησία τοῦΧριστοῦ, ποὺμόλις εἶχε ἐξέλθη καταβασανισμένη μέσα ἀπὸτὸκαμίνι τῶν διωγμῶν. ὉἸουλιανὸς μόλις ἔγινε αὐτοκράτωρ ἐκδικήθηκε σκληρὰτοὺς «Γαλλιλαίους», ὅπως ὀνόμαζε περιφρονητικὰτοὺς χριστιανοὺς καὶκατέβαλε μὲπολλὴν μανία προσπάθειες νὰ«ἀναστήση» τὸἤδη ἐν ἀποσυνθέσει πτῶμα τῆς εἰδωλολατρίας. Καὶστὸτέλος ἂς ἀνασήκωνε τὸπτῶμα, ἀφοῦτὸἐπιθυμοῦσε τόσο πολύ. Ἀφοῦεἶχε καὶτόσο ὑποκάρδιο καημὸνὰπασαλείφεται μὲτὰταυροαἵματα τῶν μυστηρίων τοῦΜίθρα ἢνὰἀκούη τὰγουργουρητὰτῶν δαιμόνων. Πόσο κρῖμα καὶβλακεία ὅμως εἶναι αὐτὰγιὰἕναν μορφωμένο ἄνθρωπο καὶμάλιστα βασιλιᾶ! (Ἡμπάμπου ἡΒέτινα, στοὺχουργιό μας ἰτότι μὶτὰἀνταρτκά, τραγδούσι, «βασιλιᾶς τρανὸγουμάρι, νὰτοὺν βάλουμι σαμάρι, (κι στοὺτέλους ἴλιγι καρκαρίζουντας), κι μνιὰσέλα βάλτι τουν»).
Γιατὶὅμως νὰξαμολύση, αὐτὸς ὁφιλόσοφος καὶπολυμορφωμένος στὶς σοφὲς Σχολὲς τῶν Ἀθηνῶν, καὶπάλι τοὺς εἰδεχθεῖς διωγμοὺς ἐναντίον τῶν χριστιανῶν σὰν τῶν ἀνισόρροπων τῆς Ρώμης καὶτοῦΚρεμλίνου; Τελικὰτὸαἱμοδιψότερο ἀγρίμι τοῦζωϊκοῦβασιλείου ἐναντίον τοῦἀνθρώπου δὲν εἶναι ὁτίγρης, ἀλλὰὁτιγρἄνθρωπος! Μάλιστα δὲστὴν Ἀλεξάνδρεια κατὰτὸν διωγμὸτοῦἸουλιανοῦοἱεἰδωλολάτρες «ξεγύμνωσαν παρθένα κορίτσια, τὰἔσφαξαν, τὰἔσχισαν στὰδύο καὶἔφαγαν τὰσπλάγχνα τους. Ὕστερα ἀνέμειξαν τὶς σάρκες τους μὲγουρουνοτροφὲς καὶξαμόλυσαν γουρούνια νὰτὰἀποτελειώσουν…» (Γρηγορίου Θεολόγου ΚατὰἸουλιανοῦΣτηλιτευτικὸς Α’ ΕΠΕ 3,121-122). Εὖγισας, ἀρὰπαλλικαράδειζμ’! Πολὺμεγάλη ἐπιτυχία εἶχε ἡμορφωτικὴἐπανάστασί σου, ἔρμε Ἰουλιανέ!
*************
Ὥρα ὅμως εἶναι νὰἀντιγράψουμε τὸμαρτύριο τοῦΜάρκου, ὅπως τὸκαταθέτει ὁσύγχρονος καὶαὐτόπτης τῶν διωγμῶν καὶσυμφοιτητὴς τοῦἸουλιανοῦστὴν Ἀθήνα Γρηγόριος ὁθεολόγος.
«Τὰἐπεισόδια ποὺσυνέβησαν μὲτὸν θαυμάσιο Μάρκο τῶν Ἀρεθουσίων, ποιὸς εἶναι τόσο μακριὰἀπὸτὴν κατοικημένη περιοχή μας, ὥστε νὰτὰἀγνοῆκαὶνὰμὴπρολαβαίνη στὴν ἀφήγησι αὐτὸν ποὺτὰδιηγεῖται; …
Ὁδηγοῦνταν ἕνας γέρων ἱερεὺς ἐθελοντικὸς ἀθλητὴς μέσα ἀπὸτὴν πόλι. Ἦταν σεβαστὸς γιὰτὴν ἡλικία του καὶσεβαστότερος ἀπὸὅλους γιὰτὴν ζωή του. Δὲν τὸν σέβονταν μόνο αὐτοὶποὺτὸν καταδίωκαν καὶτὸν τυραννοῦσαν. Τὸν ὁδηγοῦσαν ἔτσι ὅλες οἱἡλικίες καὶὅποιοι τυχαῖοι. Ὅλοι δὲτὸἴδιο. Ὄχι μόνο ἀπὸμία κατηγορία καὶἀπὸἄλλην ὄχι. Ἄνδρες, γυναῖκες, νέοι, μεσήλικες. Τυραννοῦνταν ἀπὸὅλους κατὰτὸν ὅμοιο τρόπο. Ἀκόμα κι ἀπὸὅσους ἀσχολοῦνται μὲτὰδημόσια καὶἀπὸκείνους ποὺκατέχουν ὑψηλὲς θέσεις! Ὅλοι εἶχαν ἕναν ἀνταγωνισμὸμεταξύ τους. Πῶς νὰξεπεράσουν ὁἕνας τὸν ἄλλο τὸθράσος τους ἐναντίον τοῦγέροντος. Θεωροῦσαν ὅλοι, ὅτι ἦταν μέρος τῆς «εὐσέβειάς τους», νὰκάμουν τὸπερισσότερο κακὸσ’ ἐκεῖνον. Νὰνικήσουν δηλαδὴἕνα γέροντα ἀθλητή, ποὺἀγωνιζόταν ἐναντίον ὁλόκληρης πόλεως! Τὸν ἔσερναν ἀπὸπλατεῖες καὶτὸν ἔσπρωχναν σὲὑπονόμους. Τὸν τραβοῦσαν ἀπὸτὰμαλλιά του. Δὲν ὑπάρχει σημεῖο τοῦσώματος του, ποὺνὰμὴδέχτηκε μαρτύριο καὶἐξευτελισμό, ἀπὸαὐτοὺς ποὺπράττουν αὐτὰἐπαξίως κατὰτὰμυστήρια τοῦΜίθρα. Τὰπαιδιὰτὸν κρεμοῦσαν ἀπὸτὰπόδια μετέωρο. Κι ὕστερα τὸγενναῖο σῶμα του τὸὑποδέχονταν τὰἴδια τὰπαιδιὰμὲτὰαἰχμηρὰκονδύλια ποὺεἶχαν γιὰτὸγράψιμο. Ὅλην αὐτὴν τὴν ταγωδία τὴν ἔκαμναν σὰν παιχνίδι. Οἱκνῆμες του συνθλίβονταν μέχρι μέσα τὰὀστᾶ. Τὰαὐτιά του τρυπιοῦνταν μὲπολὺλεπτὲς καὶστερεὲς ἶνες ἀπὸλινάρι. Τὸν σήκωναν ψηλὰσὲκαλάθι, ἀλειμμένον μέλι καὶμουσκεμένον μὲἁλμύρα, καὶμέσα στὸκαταμεσήμερο τὸν κατέτρωγαν μέλισσες καὶσφῆκες, ἐνῶὁἥλιος φλόγιζε. Ἐκείνου μὲν οἱσάρκες ἔλυωναν, ἐνῶτὰἔντομα ἐπετίθεντο κι ἔτρωγαν μὲὄρεξι τὶς μακάριες ἐκεῖνες σάρκες. Ἀσφαλῶς δὲν θὰμποροῦσα νὰτὶς ὀνομάσω ἄθλιες.
Στὸσημεῖο αὐτὸλέγεται καὶτοῦτο, τὸὁποῖο πρέπει νὰγραφτῆ. Ὅτι ὁγέροντας αὐτός, ἀλλὰμὲνεανικὸφρόνημα στοὺς ἀγῶνες, οὔτε καὶμέσα στὰβασανιστήρια ξέχασε τὴν εὐχάριστη διάθεσί του, ἀλλὰἀντίθετα χαιρόταν καὶστὸμαρτύριο. Εἶπε στὸτέλος κι αὐτό, ποὺδιαλαλεῖται ἀκόμα. Ὅτι δηλαδὴἐγκωμίασε τὸσύμβολο τοῦΣταυροῦ. Καὶτὸν μὲν ἑαυτό του ἀπὸτὸὕψος τοῦΣταυροῦτὸν ἔβλεπε ὑψηλό, ἐνῶὅλους ἐκείνους χαμηλοὺς καὶπεσμένους καταγῆς. Τόσο δηλαδὴξεπερνοῦσε τοὺς ἐξουσιαστάς του καὶἀπεῖχε ἀπὸτὰβασανιστήρια, ὥστε σὰν νὰἦταν θεατὴς στὸμαρτύριο κάποιου ἄλλου. Ὅλο δὲαὐτὸτὸζοῦσε σὰν πανηγύρι καὶὄχι σὰν μαρτύριο!
Αὐτὰβεβαίως ποὺσυνέβαιναν, ποιὸς δὲν θὰτὰσεβόταν ἀπὸἐκείνους ποὺἔχουν μέτρια καλωσύνη καὶφιλανθρωπία; Ὅμως στοὺς βασανιστάς του δὲν τὸἐπέτρεψε ἡπερίστασι, οὔτε ἡμανία τοῦβασιλιᾶἸουλιανοῦ, ἡὁποία ἀπαιτοῦσε ἀπανθρωπία ἀπὸτὸν λαό, ἀπὸτὶς πόλεις καὶἀπὸτοὺς ἄρχοντες. Ἂν καὶπολλοὶφαίνονταν νὰἀγνοοῦν τὸβάθος τῆς κακοηθείας τοῦἸουλιανοῦ.
Τέτοια γίνονταν σὲμᾶς μὲτὸν ἀλύγιστο γέροντα. Καὶὅλα αὐτὰγιὰποιὸν λόγο γίνονταν; Γιὰνὰμὴπαραδώση ἕνα χρυσὸνόμισμα στοὺς βασανιστάς του. Αὐτὸἦταν ὁλοφάνερο. Γιαὐτὸκαὶβασανιζόταν ὑπὲρ τῆς εὐσεβείας. Μέχρις ὅτου ἐκτιμοῦσαν μὲμεγάλο ποσὸτὴν ἀξία τοῦεἰδωλολατρικοῦναοῦ, τὸν ὁποῖο εἶχε γκρεμίσει ὁΜάρκος, τοῦζητοῦσαν ὅλο τὸχρυσάφι, ἢτὸν πρόσταζαν νὰχτίση τὸν ναό. Ἔτσι φαινόταν περισσότερο, ὅτι ἦταν ἀδύνατη ἡἐκτέλεσι τῆς ἐντολῆς, παρὰὅτι ἡεὐσέβεια τῆς ψυχῆς του τὸν καθιστοῦσε ἀνυποχώρητο. Ἐπειδὴὅμως τοὺς νικοῦσε λίγο λίγο μὲτὴν καρτερία του αὐτοὶἐλάττωναν συνεχῶς τὸχρεωστούμενο ποσό. Ἔτσι ὥστε νὰγίνη ἐλάχιστο καὶνὰμπορῆνὰπληρωθῆεὐκολώτατα. Καταβάλλονταν δηλαδὴπροσπάθεια νὰνικήσουν τελικὰπαίρνοντας ὅ,τιδήποτε. Ὅμως καὶὁΜάρκος δὲν ὑποχωροῦσε, μὴθέλοντας νὰτοὺς πληρώση οὔτε καὶἐλάχιστο. Ἂν καὶπολλοὶπροθυμοποιοῦνταν νὰσυμβάλουν μὲτὸπαραπάνω. Ὄχι μόνο γιὰτὴν εὐσέβεια, ἀλλὰκαὶγιὰτὸὅτι ὁΜάρκος παρέμενε ἀπόρθητος καὶἀνίκητος. Στὸσημεῖο αὐτὸἀπεδείχθη μὲἀκρίβεια, ὅτι ὁΜάρκος δὲν ἀγωνιζόταν γιὰχρήματα, ἀφοῦπλέον τοῦζητοῦσαν μηδαμινά, ἀλλὰἀγωνιζόταν γιὰτὴν ἐν Χριστῷεὐσέβεια!»
Ὅλα αὐτὰτὰγεγονότα καταθέτει, σὰν ρεπορτὰζ αὐτόπτου δημοσιογράφου, ὁἅγιος Γρηγόριος Θεολόγος στὸν Α’ Στηλιτευτικὸλόγο του κατὰἸουλιανοῦΒασιλέως, (ΕΠΕ 3,123-129).
Δευτέρα ἁγίου Πνεύματος 17.6.2019
αρνιμα








