Έβδομη Κυριακή από το Πάσχα σήμερα και η Εκκλησία μας, ανάμεσα
στις δύο μεγάλες Δεσποτικές εορτές της Αναλήψεως και της Πεντηκοστής, εορτάζει την μνήμη των Αγίων Πατέρων της Α’ Οικουμενικής Συνόδου. Η Σύνοδος αυτή συγκροτήθηκε προκειμένου να αντιμετωπιστεί η αίρεση του Αρείου. Ο ασεβής αυτός αρχηγός της αιρέσεως δίδασκε ότι ο Κύριος δεν είναι ο Μονογενής Υιός και Λόγος του Θεού, αλλά δημιούργημα που έχει αρχή. Ως κτίσμα λοιπόν και δεν υπήρχε πριν δημιουργηθεί και περιορισμένης γνώσεως ήταν.
Η διδασκαλία αυτή ανέτρεπε ολόκληρο το πνευματικό οικοδόμημα της Εκκλησίας του Χριστού, δημιουργήθηκε δε μεταξύ των πιστών μεγάλη αναταραχή. Ο τότε Πατριάρχης Αλεξανδρείας, Άγιος Πέτρος, απομάκρυνε από την ιεροσύνη τον διάκονο Άρειο και τον καθαίρεσε, αφού είδε και σε όραμα τον Χριστό ως βρέφος πάνω στο θυσιαστήριο να φοράει ένα σκισμένο ιμάτιο και να λέει ότι αυτό το έσκισε ο Άρειος.
Τον Πέτρο διαδέχτηκε ο Αχιλλάς, ο οποίος έλυσε την καθαίρεση του Αρείου και τον χειροτόνησε πρεσβύτερο και υπεύθυνο του διδασκαλείου της Αλεξανδρείας. Μετά τον θάνατο του Αχιλλά, Πατριάρχης έγινε ο Αλέξανδρος. Αυτός βρήκε τον Άρειο να διδάσκει τις ίδιες και ακόμη χειρότερες κακοδοξίες για τον Χριστό. Για τον λόγο αυτό συγκάλεσε σε σύσκεψη τους πρεσβυτέρους της Αλεξάνδρειας και τον καθαίρεσε.
Επειδή η Εκκλησία βρισκόταν σε μεγάλη ταραχή εξαιτίας της κακοδοξίας του Αρείου, και δεν διαφαινόταν καμιά θεραπεία στην φιλονικία περί του δόγματος, ο αυτοκράτορας Μέγας Κωνσταντίνος θέλοντας να ειρηνεύσει τον λαό, συγκάλεσε το έτος 325 μ.Χ. στη Νίκαια της Βιθυνίας την Α’ Οικουμενική Σύνοδο.
Στην Σύνοδο μίλησαν πολλοί πατέρες και με αδιάσειστα επιχειρήματα ανέτρεψαν τα κακόδοξα δόγματα του Αρείου και των ομοφρόνων του. Έτσι ο Άρειος και όλοι οι ομόφρονες του υποβλήθηκαν σε ανάθεμα. Ο δε Λόγος του Θεού, ο Υιός δηλαδή, ανακηρύχτηκε από τους Αγίους Πατέρες ομοούσιος, ομότιμος και συνάναρχος του Πατρί. Επίσης οι Άγιοι Πατέρες συνέταξαν και το Άγιο Σύμβολο της Πίστεως μας, φθάνοντας μέχρι το «οὗ τῆς βασιλείας οὐκ ἔσται τέλος». Από το «εἱς τό Πνεῦμα τό Ἅγιον» και εξής το συμπλήρωσε η Β’ Οικουμενική Σύνοδος.
Η Σύνοδος αυτή επικύρωσε την εορτή του Πάσχα και όρισε να εορτάζεται την πρώτη Κυριακή μετά την πανσέληνο της εαρινής ισημερίας και θέσπισε είκοσι κανόνες για διοικητικά θέματα της Εκκλησίας. Ας σημειωθεί ότι το Σύμβολο της Πίστεως το επικύρωσε με την υπογραφή του ο ίδιος ο αυτοκράτορας Άγιος Κωνσταντίνος ο Μέγας.
Στην Σύνοδο πήραν μέρος 318 θεοφόροι Πατέρες, επίσκοποι, ιερείς, διάκονοι και μοναχοί. Οι Επισημότεροι ήταν ο Ρώμης Σίλβεστρος, ο Κωνσταντινουπόλεως Αλέξανδρος, ο Αλεξανδρείας Αλέξανδρος μαζί με τον αρχιδιάκονο του Μέγα Αθανάσιο, ο Αντιοχείας Ευστάθιος, ο Ιεροσολύμων Μακάριος και οι γνωστοί σε όλους μας και αγαπητοί Νικόλαος και Σπυρίδων, καθώς και οι Άγιοι που τιμούνται στη Μητρόπολή μας Αχίλλιος Λαρίσης και Υπάτιος Γαγγρών.
Η Εκκλησία στην σημερινή εορτή των Αγίων Πατέρων όρισε ως Ευαγγελικό ανάγνωσμα να διαβάζεται η λεγόμενη Αρχιερατική προσευχή του Κυρίου, όχι βέβαια για να μελαγχολήσουμε με τον εξαιρετικά συγκινητικό αποχωρισμό του Κυρίου από τους Μαθητές, αλλά για να πλημμυρίσει η ψυχή μας με θάρρος και δύναμη από την θέρμη της αγάπης του Κυρίου. Από το ιδιαίτερα στοργικό ενδιαφέρον Του προς τους Μαθητές Του. Για να μην αισθανθούμε τον εαυτό μας ορφανεμένο μετά από την ένδοξη Ανάληψη Του στους ουρανούς.
Το βράδυ εκείνο της Μεγάλης Πέμπτης έπειτα από την παράδοση του Μυστικού Δείπνου και τα τόσο στοργικά και συγκινητικά λόγια που είπε προς τους έντεκα Μαθητές Του, ύψωσε ο Κύριος το βλέμμα Του προς τον ουρανό και προσευχήθηκε στον Ουράνιο Πατέρα Του. Με τόνο συγκινητικό και θερμό, εκφράζει προς τον Ουράνιο Πατέρα Του ότι η καρδιά Του ποθεί για τους πολυαγαπημένους Μαθητές Του.
Παρακαλεί τον Πατέρα, τώρα που Εκείνος δεν θα είναι πλέον σωματικά μαζί τους, να τους διαφυλάττει κάτω από την κραταιά και παντοδύναμη προστασία Του : «Πάτερ άγιε, τήρησον αυτούς εν τω ονόματί σου». Παρακαλεί να τους κρατεί αδιάσπαστα ενωμένους μαζί Του, για να μπορέσουν να διατηρήσουν γνήσια, ανόθευτη τη διδασκαλία Του. Να χαρίζει ακόμη και μεταξύ τους πλούσια την αγάπη, ώστε ενωμένοι να αντιμετωπίσουν τους πολλούς πειρασμούς και τα εμπόδια του κόσμου της απιστίας, και να αισθάνονται μέσα τους χαρά.
Ο Ιησούς γνωρίζει πολύ καλά την ανθρώπινη φύση. Γνωρίζει πόσο επιρρεπείς είναι οι άνθρωποι, άρα και οι Μαθητές Του, προς κάθε τι που μπορεί να τους απομακρύνει από την Αλήθεια. Για τον λόγο αυτό, παρακαλεί τον Θεό Πατέρα να «μείνουν ενωμένοι» όπως και τα πρόσωπα της Αγίας Τριάδος. Σ’ αυτήν την βάση, ο Χριστός παρακαλεί για την ενότητα της Εκκλησίας, της οποίας την πορεία γνωρίζει ότι θα δρομολογήσουν στο Όνομά Του, οι Μαθητές Του. Ξέρει ότι η ενότητα δια της αγάπης θα είναι το στοιχείο που μπορεί να διατηρήσει τους ανθρώπους, το πλήρωμα δηλαδή της Εκκλησίας, σε σχέση μαζί Του. Έτσι και μόνο κατανοούμε την σχέση του σημερινού Ευαγγελίου με την σημερινή εορτή.
Ο Άρειος αρνιόταν την θεότητα του Ιησού. Υποστήριζε ότι ήταν δημιούργημα του Θεού. Όμως η διδασκαλία αυτή προσβάλλει άμεσα την δυνατότητα του ανθρώπου να σωθεί στο πρόσωπο του Χριστού.
Δυστυχώς, και σήμερα οι ιδέες και η διδασκαλία του Αρείου εκφράζονται από ανθρώπους που δέχονται τον Χριστό ως έναν μεγάλο διδάσκαλο. Όμως ένας διδάσκαλος, όσο μεγάλος και αν είναι, δεν μπορεί να σώσει τον άνθρωπο. Μόνο ο Χριστός ως τέλειος Θεός μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για την ένωσή μας με τον Θεό.
Με την μνήμη των Αγίων Πατέρων της εν Νικαία Α’ Οικουμενικής Συνόδου, τονίζεται η πίστη της Εκκλησίας στην αληθινή και ορθή διδασκαλία, όπως την άκουσε από το στόμα του Κυρίου και όπως την είδε ανάγλυφη στο όλο σωτηριώδες έργο του Χριστού. Αυτήν την πίστη ας κρατήσουμε ανόθευτη και ας την παραδώσουμε και στις επόμενες γενεές.
