Ὄϊ τοῦ γιαστραμμένου! (γράφει ο Αρχιμανδρίτης π. Νικηφόρος Μανάδης)
Δγιαβάζου ἀπ’ τὰ παραπρουχτὲ τ’Κώστα τ’Παλπάν’ ἀπ’ τ’Λουζιανὴ ἱένα
ὄμουφου κείμινου μὶ πουλλὰ ὄμουρφα,ἀπ’ ξέρ’ νὰ γράφ’ ἡ Κώστας. Ἰκεῖ ἀνάμισα στὰ πολλὰ καλὰ εἶχι κι μνιὰ λέξ’ ἅπαξ λιγόμιν’κι μόνου(;) στοὺ Μόκρου. Μπράβουσ’ ἀ ρὰ Κώσταμ’, εἶπα. Μπράβουσ’ μὶ ἀπέρασις. Κι ἀρχίντσα νὰ γιλῶ μαναχόζμ’. Ἔτσιας γένιτι φόντας δγιαβάηζς κάνα καλὸ ἀπ’ τὰ χουργιά μας. Κι τοὺ Μόκρου, κι ἂν δὲν ἔχ’ τέτχοια καλά!!!
Ὕστιρας ἀδουκήθκα κι γὼ αὐτὴν τ’λέξ’ κι σὰν πότι νὰ ‘μπρωτάκουσα. Ἤμασταν πιδγιά, κα’ τοὺ 1960. Ἦταν κανατρία χρόνια φόντας ἦρθι ἀπ’ τοὺ Μόκρου στοὺ Μκρόβαλτου ἡ παπαΝικόλας, ὅπ’ ἦταν ἀφέντς μέχρι τοὺ 1957. Ἔτσιας ἔρχουνταν κι τοὺν ἴγλιπναν οἱ Μουκριώτ’. Ἀποὺ καμνιὰ Διφτέρα κάνας ξιαστουχμένους στοὺ παζάρ’ στὰ Σέρβγια ἔρχουνταν στοὺ χουργιὸ κι κοιμοῦνταν στοὺ σπίτιμας. Ἔρχουνταν ὅμους κι γναῖκιςκι ἔφκιαναν καμνιὰ παράκλησ’ μὶ τοὺν παπαΝικόλα. Τοὺν σέβουνταν.
Λιέει ἡ μάνναμ’, «Πῶς τὰ θυμοῦμι, ἀ ρὰ πιδίμ’, ὅλ’ αὐτάϊας ἀφόντας ἦμαν μκρὸ κουρτσούλ’… Ἡ πατέραζμ’ εἶχι ἀμψίδγια στοὺ Μόκρου ἀποὺ τςδγυὸ τςἀδιρφέςτ’… Ἡ ἀδιρφήτ’ ἡ Μαρία εἶχι Βασίλ’, Κώτσιου, Βαγγιλή, Γιάνν’ κιΣουφία. Ἡ Σουφία κα’ τοὺ 1960 ἔρχουνταν μὶ τὰ μπλάργια κι ἔφκιανι ἀποὺ καμνιὰ παράκλησ’ στοὺν θκόμας τοὺν Τρανὸ κι ρουτοῦσι, Ἀφέντ’ νὰ μνημουνέψουμι κι τοὺν σμιθιρό; Κι ἀποὺ δίπλατς μνιὰ ἄλλ’ ν’ἴλιγι, ἄστουν μά,τοὺ γιαστραμμένου. Ἰμᾶς μᾶς ἄρζι ἡ λέξ’ γιαστραμμένου κι ‘νξαναἴλιγάμι» (Μάννα, σ’ εὐχαριστῶ σιλὶς 172 διφτέρα 18.3.2019).Τί σὶ εἶνι κι μνιὰ ἡμιρουμηνία…
Εἶδα κιἄλλου ἕνα, γιὰ τοὺν Κουλούσια, τοὺν γουρνάρ’ ἀπ’ τοὺ Μόκρου. Ἰκεῖ στοὺ Γραφείου τςΚοινότητους στοὺ χουργιόμας, π’δὲν ἀπαντοῦσι ἡ Κολούσιας στοὺν Πρόϊδιρου τ’Αγρουνουμκοῦ Δικαστήριου, ἴλιγαν ἀποὺ γύρου καναδγυὸ Μουκριῶτ’, «ὄϊ τὶ φκιάν’ τοὺ γιαστραμμένου…», μέχρι ποὺ εἶπι ἡ Κουλούσιας, «κὺρ πρόϊδιρι, ἰά πέ μι ἰσύ, ξέρς ἀποὺ γουρούνια;Τί τσιφτιλίθκα εἶνι;… Κόπκαν ὅλ’ ἀπ’τὰ γέλια κι ἀθουώθκι ἡ Κουλούσιας;» (Μικροβάλτου Περιλειπόμενα σιλὶς 165).
Ὅμους τὶ σημαίν’ γιαστραμμένους; Εἶδα στοὺ Λιξικὸ τ’Μουκριώτ’, Τάκη Τζήκα, γιὰ τςἰδιουματκὲς λέξεις, ἀλλὰ εἶχι μούγκι τςλέξεις γιαστράβομαι, γιαστρέβομαι, γιαστραμάρα κακιά. Καταλαβαίνου πιρίπου, ὅτ’ εἶνι ἡ τζιριμές, ἡ ξύκους, ντινικές ξιγάνουτους, ἡ κάλπικους παράς, ἡ ἄχρηστους, ἡ παρτάλας, ἡ ξιπατουμάρα ἡ κακιά, τρύπχια δικάρα. Νἆνι κι τοὺ διαστραμμένου; Δὲν ξέρου ντίπ.
Ἰὰ νὰ δῆς κι μὶ τοὺ γιαστραμμένου. Νἆνι καλὰ ἡ Κώστας ἁπ’ τοὺ ξαναθύμσι σὶ μένα τοὺν ξιαστουχμένου.
ἀρνιμα
Κυργιακὴ τςἀπουκριᾶς 23.2.2025
