Η Κολλητή, Η Κουμπάρα, κι η Ξαδέρφη… γράφει ο Ζήσης Παπαμιχαήλ

Η Κολλητή, Η Κουμπάρα, κι η Ξαδέρφη

Είναι γεγονός ότι οι τρεις αυτές κατηγορίες ανθρώπων αποτελούν τον άμεσο κοινωνικό μας περίγυρο και επηρεάζουν καταλυτικά πολλές από τις επιλογές μας τόσο σε προσωπικό όσο και στο ευρύτερο κοινωνικό επίπεδο. Θεωρώ φρόνιμο να συμβουλευόμαστε τους οικείους κι έμπιστούς μας σε θέματα που άπτονται της διατροφής και ένδυσής μας, οικονομικής και επαγγελματικής φύσης, διαπροσωπικών σχέσεων καθως επίσης και σωρείας άλλων λιγότερο σημαντικών αποφάσεων. Ενίοτε, όμως, κάποιες τέτοιες υποδείξεις μπορεί να αποβούν από μη αναστρέψιμες ως ολέθριες. Έχω άπειρες,εξ ιδίας πείρας εμπειρίες οι οποίες αποδεικνύουν ότι δεν ενδείκνυται πάντα να ακολουθούμε τις προτάσεις του στενού μας κοινωνικού κύκλου. Αναφέρομαι στην επιλογή καθηγητή ξένων γλωσσών για ιδιαίτερα μαθήματα, τα οποία τείνουν  πλέον να καταστούν ο κανόνας κι όχι η εξαίρεση. 

    Θεωρώ ότι ο πρώτος και κυριότερος λόγος για τον οποίο επιλέγουν ορισμένοι γονείς ιδιαίτερα μαθήματα για τα αγγλικά και γερμανικά των παιδιών τους είναι ότι τους απαλλάσσει από μια έγνοια : τη μεταφορά του μαθητή προς και από το κέντρο ξένων γλωσσών της γειτονιάς, η οποία είναι δεσμευτική και χρονοβόρα. Όταν μάλιστα μας διαβεβαιώνει η καλύτερη φίλη μας πως της έλυσε τα χέρια , σπεύδουμε κι εμείς να υιοθετήσουμε ανάλογη λύση χωρίς να συνειδητοποιούμε ότι συχνά δημιουργούμε περισσότερα προβλήματα απ´ ότι λύνουμε. Τα ιδιαίτερα μαθήματα στερούν από το παιδί μία ευκαιρία επικοινωνίας και κοινωνικοποίησης, παράγοντες που παίζουν καθοριστικό ρόλο στην εκμάθηση της ξένης γλώσσας. Όσο έξυπνο, επικοινωνιακό, και προχωρημένο και να είναι ένα παιδί, πάντα θα υπάρχει κάποιος συμμαθητής από τον οποίο έχει κάτι να μάθει. Κάποια παιδιά είναι πιο αυθόρμητα και λιγότερο συνεσταλμένα και λειτουργούν ως μπροστάρηδες που παρασύρουν και τους υπόλοιπους σε πιο ενεργή συμμετοχή στο μάθημα, εκφράζοντας απορίες, προσθέτοντας σχόλια, ή καταθέτοντας προσωπικές εμπειρίες. Ακόμη και τα λάθη των συμμαθητών έχουν ευεργετική επίδραση στους υπόλοιπους. Όσο για το μύθο ότι το παιδί δε συμμετέχει επειδή φοβάται μήπως γελάσουν οι υπόλοιποι εις βάρος του, αυτό αποτελεί πρόσχημα και όχι πραγματικό λόγο. Στην τάξη η μαθησιακή διαδικασία γίνεται πιο συμμετοχική, ευχάριστη, και αποτελεσματική. Στην αντίθετη περίπτωση το μάθημα με το ίδιο άτομο καταντά ανούσιο και ανιαρό, ειδικά όταν ο μαθητής δε διακρίνεται για την προθυμία του για μάθηση. Συχνά, μάλιστα, επέρχεται μια υπερβολική εξοικείωση μεταξύ διδάσκοντος και διδασκόμενου η οποία οδηγεί σε χαλάρωση όσον αφορά στη μελέτη, στην εκτέλεση εργασιών, και την προσοχή κατά τη διάρκεια του μαθήματος. Αυτό είναι πολύ πιο πιθανό να συμβεί όταν υπάρχει ήδη κάποια οικειότητα μεταξύ μαθητή και δάσκαλου επειδή ο δεύτερος τυχαίνει να είναι φιλικό ή συγγενικό πρόσωπο.

    Παραδόξως, ένας άλλος λόγος για τον οποίο κάποιοι γονείς υιοθετούν τα ιδιαίτερα μαθήματα είναι το γεγονός ότι τα μαθήματα είναι λιγότερα και διαρκούν λιγότερο. Η συντριπτική πλειοψηφία καταλήγουν στις δύο ώρες την εβδομάδα, τη στιγμή που στα κέντρα ξένων γλωσσών ο κανόνας είναι έξι ώρες εβδομαδιαίως. Δεν χρειάζεται να είναι ακαδημαϊκός ή εκπαιδευτικός για να καταλάβει κάποιος ότι όσο περισσότερο χρόνο αφιερώσει σ´ένα αντικείμενο τόσο καλύτερα θα το αφομοιώσει. Έχω παρατηρήσει, επίσης, ότι πολλοί συνάδελφοι των ιδιαιτέρων δεν κάνουν ποτέ προφορική εξάσκηση της γλώσσας είτε επειδή δεν υπάρχουν τα χρονικά περιθώρια είτε επειδή ο διδασκόμενος δεν πείθεται να προσπαθήσει. Ο περιορισμένος χρόνος που έχει ο διδάσκων στη διάθεση του μπορεί να τον οδηγήσει να επιλέξει να μην ασχοληθεί με ασκήσεις ακουστικής κατανόησης (Listening), γεγονός που στερεί τον διδασκόμενο την ευκαιρία να εμπεδώσει και να εξασκήσει τα διδασκόμενα. Εδώ θα συμβούλευα τους γονείς να παρατηρήσουν εάν χρησιμοποιείται η διδασκόμενη γλώσσα ως μέσο επικοινωνίας κατά τη διάρκεια του μαθήματος. Στην αντίθετη περίπτωση το όλο εγχείρημα είναι καταδικασμένο σε αποτυχία. Δε θα αναφερθώ σε ελλιπώς εκτελεσμένες ασκήσεις, και στην παράλειψη ολόκληρων ενοτήτων στην προσπάθεια να καλυφθεί η ύλη στο συμφωνηθέν χρονικό διάστημα.

     Διαπιστώνω, επίσης, συχνά ότι τα βιβλία που επιλέγονται από κάποιους συναδέλφους των ιδιαιτέρων είναι αυστηρώς ακατάλληλα. Μου έχει τύχει περίπτωση δεκάχρονου κοριτσιού να διδάσκεται από βιβλίο σχεδιασμένο για φοιτητές όπου το προς μάθηση λεξιλόγιο συμπεριλάμβανε όρους όπως lecture (διάλεξη), dormitory (κοιτώνας), και research grant (ερευνητικό επίδομα). Σε μια πιο πρόσφατη περίπτωση ήρθα αντιμέτωπος με ένα δεκάχρονο αγόρι που διδάσκονταν από βιβλίο το οποίο συμπεριλάμβανε στο βασικό του λεξιλόγιου όρους όπως procession (πομπή/ακολουθία) και habitat (ενδιαίτημα). Περιττό να σας υπενθυμίσω ότι η διδασκόμενη ύλη πρέπει να συμβαδίζει με τις διανοητικές ικανότες του μαθητή και να αντικατοπτρίζει την καθημερινότητα και τα βιώματα του όταν πρόκειται για τόσο νεαρά παιδιά. Ένα άλλο τεράστιο λάθος είναι ότι σπάνια χροησιμοποιείται ξεχωριστό βιβλίο γραμματικής με συνέπεια να μην παγιώνεται η διδασκόμενη ύλη και να γίνονται άλματα στο κενό.

       Το ότι κάποιοι από τους παραδίδοντες ιδιαίτερα μαθήματα καθηγητές δεν έχουν

εμπειρία αίθουσας τους καθιστά διπλά επικίνδυνους. Συχνά δε γνωρίζουν που να επιμείνουν ή τι να προσπεράσουν με αποτέλεσμα να δημιουργούνται δυσαναπλήρωτα κενά. Μη θέλοντας να διακινδυνεύσουν μία ενδεχόμενη αποτυχία, καταλήγουν να οδηγούν τους μαθητές τους στην πιο εύκολη εξέταση, χωρίς όμως ο μαθητής να έχει αποκτήσει τις δεξιότητες εκείνες που θα του επιτρέψουν να ανταπεξέλθει στις ακαδημαϊκές ή επαγγελματικές απαιτήσεις του αύριο. Βλέπω παιδιά δημοτικού να συμμετέχουν στις εξετάσεις Β2 (Lower) και φρίττω από την ασυνειδησία κάποιων συναδέλφων. Σε αυτή την ηλικία το γνωστικό επίπεδο του διδασκόμενου υπολείπεται κατά πολύ αυτού της διδασκόμενης γλώσσας. Ως συνέπεια, ακόμη κι αν μπορέσει να αποστηθίσει τα αντίστοιχα του επιτρέπω (permit),προτρέπω (urge), και μετατρέπω (convert) δε θα τα έχει κατακτήσει και πιθανότατα θα τα έχει ξεχάσει όταν έρθει η ώρα να τα χρησιμοποιήσει. Όσο δε αφορά στην αξιοπιστία και εγκυρότητα της κάθε εξέτασης και του φορέα που τη διενεργεί, θα ακολουθήσει άλλη εκτενής ενασχόλησή μου με το θέμα.

     Επειδή λοιπόν το παιδί σας είναι μοναδικό και του αξίζει το καλύτερο, μη βασιστείτε στα λόγια ενός και μόνου ατόμου. Καλή, χρυσή η κουμπάρα αλλά μπορεί να μην είναι σε θέση να κρίνει την αποτελεσματικότητα του καθηγητή που προσέλαβε, και απλά να είναι ικανοποιημένη που δε χρειάζεται να πηγαινοφέρνει το παιδί της στο φροντιστήριο. Ένα λάθος νούμερο παντελόνι, ή ένα μπλουζάκι που ξεχείλωσε θα μας κοστίσει μερικά ευρώ. Η λανθασμένη επιλογή καθηγητή ή μεθόδου εκμάθησης θα κάνει ανεπανόρθωτη ζημιά στην αυτοπεποίθηση του παιδιού μας και δυστυχώς ο χαμένος χρόνος δεν ανακτάται. Κάντε μία ενδελεχή έρευνα αγοράς, και να έχετε υπόψη ότι είναι μία επιλογή που μπορεί να έχει καθοριστική επίδραση στη γνωστική ανάπτυξη του παιδιού σας.

ΓΡΑΦΕΙ: ΠΑΠΑΜΙΧΑΗΛ ΖΗΣΗΣ